Największy łuszczak, wyraźnie większy od wróbla, mniejszy od szpaka. Samiec jest ubarwiony intensywniej niż samica. Grubodziób jest ostrożny i skryty. Nie wychodzi na otwartą przestrzeń i nie siada na dobrze widocznych miejscach, ale bezdrzewne przestrzenie przelatuje nie kryjąc się. Samiec śpiewa w koronie drzewa. W czasie wędrówek i zimą skupia się w stada do 30 osobników, wyjątkowo ponad 1000. Gatunek wędrowny, zimuje w Europie. W Polsce zimuje nielicznie
W Polsce występuje na całym obszarze kraju oprócz wyższych gór. Jego siedlisko to starsze lasy liściaste, przede wszystkim zawierające graby lub buki, rzadziej lasy innych typów z przynajmniej domieszką drzew liściastych, także zadrzewienia śródpolne, sady i parki miejskie.
Pokarm grubodzioba, to przede wszystkim duże nasiona drzew i krzewów, także pączki, kwiaty, owoce i młode pędy, w okresie lęgowym także owady (larwy motyli) i inne bezkręgowce.  Ptak żeruje w koronach drzew i krzewów oraz na ziemi pod drzewami. Potrafi ścigać owady w locie.

Dziób grubodzioba jest, jak na ptaka wróblowego, bardzo duży i nadzwyczaj silny. We wnętrzu dzioba znajdują się rowki i listewki ułatwiające odpowiednie ułożenie, przytrzymanie i zgniecenie nasion nawet o bardzo grubej i twardej łupinie, jak na przykład: tarniny, czeremchy i wiśni. Potężne mięśnie szczęk tego ptaka wywierają na taką pestkę nacisk do 70 kilogramów.

autor opisu:Tomasz Cofta