W ciągu ostatnich kilku lat słyszało się nieraz w środowisku urbanistycznym głosy o nie­dostatecznym przemyśleniu podstawowych założeń, na których opieramy plany zagospodarowania przestrzennego. Niedostatek ten występuje szczególnie ostro w odniesieniu do tych opracowań, które wiążemy z odległą przyszłością,a mianowicie do studiów kierunkowych. Jest Jednak oczy­wiste, że głębsze przemyślenie Łych właśnie założeń - na daleką metę - nie może nie wywrzeć wpływu na założenia formułowane na bliższą metę, a więc te, na których budujemy plany per­spektywiczne.
Warto przypomnieć, że ów niedostatek założeń11 wyczuwa się zarówno w zakresie społecz­nej, jak przyrodniczej, czy wreszcie technicznej strony zagospodarowania przestrzennego. To­też wszystkie te trzy podstawowe działy warte są głębszego i krytyczniejszego niż dotąd prze­myślenia.
W Instytucie Urbanistyki i Architektury na początku 1967 r. powstała myśl opracowania npodstawowych założeń rozwoju osadnictwa0 Jako zespołu tematów studialnych. Tematy te, roz­poczęte w tymże roku, zostały szerzej rozwinięte w r. 1968.
W tym samym mniej więcej czasie w Zarządzie Koła Warszawskiego Towarzystwa Urbanistów Polskich rzucono myśl zorganizowania narady poświęconej omówieniu teoretycznych zagadnień kształtowania układów osadniczych przyszłości.
Te dwie inicjatywy - naukowa i społeczno-zawodowa - spotkały się, aby zainicjować zorga­nizowanie wspólnej narady, Myślą przewodnią tej akcji było przygotowanie materiałów, które mogłyby równocześnie stanowić podstawę prac naukowych Instytutu i posłużyć jako punkt wyj­ścia dyskusji na plenarnej naradzie. W tej intencji zapewniono opracowanie szeregu referatów o charakterze specjalistycznym, obejmujących łącznie - jeśli nie wszystkie, to w każdym ra­zie te działy zagospodarowania przestrzennego, w których wyczuwało się silniej ów Niedo­statek podstawowych założeń11.
Zgodnie z terminologią, zwykle stosowaną w środowisku urbanistycznym, proszono autorów
0 opracowanie I!hipotez rozwoju11 poszczególnych elementów zagospodarowania przestrzennego -
w przeświadczeniu, że w oparciu o te 1lhlpotezytI będzie można następnie konstruować podsta­
wowe założenia11.
Referaty zawarte w tym tomie nie stanowią żadnej rewelacji. Jedne z nich zawierają wię­cej myśli nowych, inne jedynie porządkują poglądy na ogół znane, bądź zwykle przyjmowane w studiach kierunkowych, podejmowanych przez pracownie urbanistyczne.
Czytelnika z pewnością uderzy niejednolitość tych referatów w sensie bardzo rozmaitego dystansu, jaki je dzieli od terminologii warsztatu urbanistycznego. Pochodzi to stąd, że Jed­ni z autorów zaproszonych do współpracy są lvzawodowymi urbanistami11, inni brali jedynie raz
1 drugi udział w opracowaniach urbanistycznych, jeszcze inni natomiast nie mieli dotychczas
prawie żadnych kontaktów z naszym środowiskiem. Zdawaliśmy sobie z tego w pełni sprawę, gdy
zapraszaliśmy naszych autorów do współpracy. Sądziliśmy, że stopień znajomości środowiska
zawodowego jest sprawą drugorzędną, najistotniejszą natomiast cechą, przesądzającą o wyborze
autora, powinna być jego bezsporna fachowość w powierzonej mu do opracowania dziedzinie. Co
więcej, w odniesieniu do pewnych zwłaszcza dziedzin wydawało nam się, że ten brak doświad­
czeń we współpracy ze środowiskiem urbanistycznym może zapewnić szczególną wartość, nazywaną
świeżością spojrzenia11.
Specjaliści zaproszeni do opracowania hipotez rozwoju nie działali w odosobnieniu. Brali udział w ciągu całego prawie 1968 r. w szeregu dyskusji roboczych organizowanych w Instytu-
- 7 -

              Tytuł: