Książka jest podręcznikiem z zakresu pedagogiki specjalnej. Ma charakter propedeutyczny zapoznający czytelnika z podstawami tej wiedzy. Przedstawia zagadnienia w sposób jasny, zwięzły oraz syntetyczny. Uwzględnia współczesny dorobek pedagogiki specjalnej oraz prezentuje go w ujęciach najnowszych. Dokonany przez autorkę wybór zagadnień jest wynikiem przyjęcia określonej, własnej koncepcji pedagogiki specjalnej, która wyrasta z najlepszych wzorów z przeszłości, nie negując ich, lecz starając się je twórczo kontynuować. Idea napisania książki to chęć wyjścia naprzeciw potrzebom czytelników szukających nowoczesnego i przystępnego podręcznika. Jednocześnie autorka pragnęła aby po lekturze jej pracy czytelnik chętnie sięgnął po literaturę bardziej zaawansowaną.
Czytelnik znajdzie na początku fundamentalne informacje o pedagogice specjalnej jako nauce, jej tożsamości, statusie teoretycznym, terminologii oraz podstawowych pojęciach. Następnie zaznajomiony zostanie z wewnętrzną strukturą pedagogiki specjalnej – dawniej i współcześnie wyróżnianych subdyscyplinach oraz pozna krótkie charakterystykami każdej z nich. Następną część książki poświęcono historii myśli z zakresu pedagogiki specjalnej, ze szczególnym i dokładnym omówieniem dziejów polskiej pedagogiki specjalnej od okresu zaborów do roku 1989. Następnie przedstawiono najważniejsze zagadnienia związane z praktyczną stroną tej nauki tj. kształceniem specjalnym. Omówiono tutaj podstawowe pojęcia związane z praktycznym wdrażaniem idei kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, diagnozą pedagogiczną, teleologią oraz kierunkami oddziaływań rehabilitacyjnych. Zagadnienia te omówiono na tle współczesnych przemian normalizacyjnych tego kształcenia. Książkę kończy rozdział przybliżający czytelnikowi problemy człowieka z niepełnosprawnością, jego specyficzną sytuację psychospołeczną oraz złożony proces dostosowywania się do własnej niepełnosprawności.
Redagując książkę starano się zwracać uwagę czytelnika na zagadnienia kluczowe stosując w tym celu graficzne formy prezentacji treści. Każdy z rozdziałów zawiera też bloki rozszerzające przeznaczone dla dociekliwszego czytelnika oraz ciekawostki, które urozmaicają lekturę. Na końcu każdego rozdziału znajdziemy blok będący podsumowaniem, zawierający materiały do zapamiętania, ćwiczenia oraz wskazanie dalszej lektury.
Wstęp
Rozdział 1
Tożsamość pedagogiki specjalnej jako nauki
Istota pedagogiki specjalnej
Status teoretyczny pedagogiki specjalnej jako nauki
Terminologia w pedagogice specjalnej
Podstawowe pojęcia związane z pedagogiką specjalną
Zapamiętaj
Poćwicz
Przeczytaj
Rozdział 2
Systematyka w pedagogice specjalnej
Przegląd dotychczasowych stanowisk
Współcześnie wyróżniane subdyscypliny pedagogiki specjalnej
Zapamiętaj
Poćwicz
Przeczytaj
Rozdział 3
Pedagogika specjalna w perspektywie historycznej
Stosunek społeczeństw do osób niepełnosprawnych
na przestrzeni dziejów
Tradycje polskiej pedagogiki specjalnej
Zapamiętaj
Poćwicz
Przeczytaj
Rozdział 4
Kształcenie specjalne
Istota kształcenia specjalnego
Specjalne potrzeby edukacyjne
Problematyka diagnozy pedagogicznej
Cele i zadania kształcenia specjalnego
Współczesne przemiany kształcenia specjalnego
Kierunki oddziaływań rehabilitacyjnych
Działania terapeutyczne
Zapamiętaj
Poćwicz
Przeczytaj
Rozdział 5
Człowiek z niepełnosprawnością
Pojęcie niepełnosprawności
Proces przystosowywania się do niepełnosprawności
Złożona sytuacja człowieka z niepełnosprawnością
Zapamiętaj
Poćwicz
Przeczytaj
Bibliografia
Spis tabel i schematów
Aneks