Wieloletnia roślina przypominająca pokrojem krzew
lub półkrzew, należy do rodziny Verbenaceae.
Pochodzi z Ameryki Południowej: naturalnie występuje
w Argentynie, Paragwaju, Brazylii, Urugwaju, Chile i Peru.
Nie przycinana, dorasta od 2 do 7 m wysokości.
Liście osiągają do 8 cm, są błyszczące, spiczaste, lekko
szorstkie w dotyku, wydzielają mocny cytrynowy
zapach - gdy są zgniatane. Maleńkie białe lub blado fioletowe
kwiaty pojawiają się na roślinie późną wiosną
lub wczesnym latem.
![](http://img202.imageshack.us/img202/8893/listef.jpg)
![](http://ethno-garden.com/fotki/AloysiaCitrodora2.jpg)
![](http://img202.imageshack.us/img202/8893/listef.jpg)
Została przywieziona do Europy przez Hiszpanów w
XVII wieku, od tego czasu jest powszechnie uprawiana
jako roślina ozdobna, przyprawa oraz źródło olejku
werbenowego. Od 1797 była często sadzona w szklarniach
Londynu, a jej popularność wzrastała w następnych wiekach.
W folklorze jest związana z oczyszczaniem i miłością, mówiono,
że pomaga przyciągnąć zalotnika.
Roślina jest wrażliwa na zimno, traci liście w temperaturze
poniżej 0° C, jej zdrewniałe części są odporne do -10° C.
Preferuje gliniaste, żyzne, wilgotne, ale dobrze odsączone
gleby oraz słoneczne miejsca. Łatwo rozmnaża się zarówno
przez nasiona jak i ukorzenianie zdrewniałych sadzonek.
Ze względu na wiele zastosowań kulinarnych jest powszechnie
sprzedawana jako roślina do ogrodu ziołowego.
![](http://img202.imageshack.us/img202/8893/listef.jpg)
![](http://ethno-garden.com/fotki/AloysiaCitrodora4.jpg)
![](http://img202.imageshack.us/img202/8893/listef.jpg)
Liście werbeny (świeże lub suszone) są wykorzystywane
aby dodać cytrynowego smaku do dań, marynat
warzywnych, sosów do sałatek, dżemów, galaretek,
ciast, deserów, sorbetów, jogurtów, napoji (min. lemoniady),
drinków, likierów, aromatyzowania oliwy i octów ziołowych.
Może być używana do herbat ziołowych lub dodawana do zwykłej
herbaty zamiast cytryny (tak przyrządza się herbatę w Maroko).
Ponadto cienko pokrojone liście są wspaniałym dodatkiem
do lukru na ciasto cytrynowe. W połączeniu z wanilią i malinami,
może być dodatkiem do pysznych lodów. Jest używana w Peru
do produkcji nasłynniejszego tam napoju, zwanego Inca Kola.
Jej smak dobrze łączy się ze smakiem tymianku.
Surowiec to młode liście i kwiaty zbierane dwa razy w roku
- późną wiosną i wczesną jesienią. Suszone liście i kwiaty mogą
być wykorzystane do pachnących saszetek, wkładanych do szafy
lub szuflad z bielizną, są częstym dodatkiem do potpourri.
Ma również działanie odstraszające owady (min. mole, muszki,
muchy i komary) dlatego warto ja uprawiać w miejscu gdzie
spędzamy dużo czasu w ogrodzie lub przy drzwiach i oknach.
Werbena służy nie tylko jako dodatek do kąpieli - daje efekt
orzeźwienia i świeżości, ale także jako składnik do wyrobu
mydeł lub innych kosmetyków wytwarzanych w domu.
Liście można dodawać do octu jabłkowego - z którego robi się
tonik, pomagający zmiękczyć i odświeżyć skórę.
![](http://img202.imageshack.us/img202/8893/listef.jpg)
![](http://ethno-garden.com/fotki/AloysiaCitrodora3.jpg)
![](http://img202.imageshack.us/img202/8893/listef.jpg)
Działanie:
antywirusowe, antybakteryjne, przeciwutleniające,
przeciwgrzybicze, rozkurczowe, przeciwzapalne,
przeciwgorączkowe, ściągające, tonizujące, wiatropędne,
wspomagające trawienie, relaksujące, uspokajające,
antydepresyjne – wzmacnia układ nerwowy i uspokaja
psychikę, daje poczucie odprężenia przez redukcję depresji
i stresu, pomaga w stanach wyczerpania organizmu,
uspakaja centralny system nerwowy, łagodzi migreny,
depresje, nerwobóle, mdłości, częstoskurcz, pomaga
regenerować i osłaniać komórki, harmonizuje funkcje
serca, stymuluje aktywność macicy, wzmacnia laktację,
wspomaga funkcje płuc, żołądka
oraz przyjemnie odświeża oddech.
Jest szczególnie polecana przy niestrawności, wzdęciach,
zaparciach, skurczach żołądkowych i jelitowych.
Pomaga na nerwowość, bezsenność, a w połączeniu
z innymi ziołami przeciwdziała przeziębieniu.
Zawarty w niej cyneol ogranicza namnażanie wirusów grypy,
drożdżaków z gatunku Candida albicans, bakterii
Escherichia coli, zaś geraniol pomaga w walce z pasożytami.
Na herbatki tradycyjnie przeznacza się od 5 do 20 g surowca
na litr, są stosowane dla ich łagodnego działania uspokajającego
oraz do łagodzenia dolegliwości przewodu pokarmowego,
w przypadku bólów żołądka lub niestrawności.
Powodują również uwalnianie znacznej ilości melatoniny,
substancji stosowanej jako naturalny środka na problemy
ze snem. Okład z liści może pomóc zmniejszyć opuchliznę
wokół oczu. Olejek może być stosowany w leczeniu lęku,
bezsenności, napięcia nerwowego i stresu.
W Unii Europejskiej, olejki eteryczne z rośliny i ich pochodne
są absolutnie zabronione, gdy są stosowane jako składnik
zapachowy. Zostało potwierdzone naukowo że substancja dająca
roślinie zapach cytryny (jest obecna również w melisie),
okazała się zdolna do niszczenia komórek nowotworowych,
jednocześnie nie atakując zdrowych komórek. Ekstrakt z rośliny
wykazał bardzo silne właściwości antyoksydacyjne.
![](http://img202.imageshack.us/img202/8893/listef.jpg)
Cena za sztukę na Kup Teraz
dotyczy 10 nasion.
H I S T O R I A P R Z E D M I O T U antybakteryjne antydepresyjne antyoksydant grzybobójcze przeciwnowotworowe przeciwskurczowe przeciwwirusowe przeciwzapalne regenerujące relaksujące rozkurczowe rozluźniające uspokajające wzmacniające u oddechowy u pokarmowy płuca serce skóra żołądek bezsenność zab. laktacji migrena nerwobóle pasożyty przeziębienie prob. skórne stres prob. trawienne wieloletnia pokojowa ozdobna w donicy na balkon zimozielone egzotyczne krzew roślina zielna herbaty przyprawa zioła kosmetyka miododajne aromatyczne pachnące kwiaty jadalne kwiaty aromaterapia rytuały talizmany czary uroki zone 8 zone 9 zone 10
![](http://img202.imageshack.us/img202/8893/listef.jpg)