Tytuł : TUCHANOWICZE : MUROWANKA ( mieszkanie Adama Mickiewicza )
Grafika ( Drzeworyt sztorcowy ) ukazała się w latach 70-tych XIX wieku ( 29 lipca 1876 rok. ) . w czasopiśmie Kłosy.
Wymiary grafiki : 23 na 16 cm.
Stan db - , delikatne przebarwienia papieru, rdzawe plamki, delikatne ślady po zagięciach.
Zabrudzenia i ślady zalania marginesu grafiki. Druga strona zadrukowana. Grafika idealna do wycięcia i oprawy.
Info o miejscowości :
Korczowa (Białoruś)
Korczowa, Karczowa, dawniej Tuhanowicze (biał. ??????? (??????????)) – wieś na Białorusi w rejonie baranowickim obwodu brzeskiego położona nad rzeką
Serwecz przy odnodze drogi z Baranowicz i Horodyszczy do Cyryna i Korelicz. Tuhanowicze stanowiły kiedyś oddzielny majątek, obecnie jest to część wsi
Korczowa.
W okresie II Rzeczypospolitej w województwie nowogródzkim, w powiecie baranowickim.
Historia[edytuj]Według legendy znajdowała się tu siedziba książęcego rodu Tuhanów, pochodzenia tatarskiego. Od XVI wieku własność rodu Massalskich,
którzy przyjmują nazwisko Tuhanowskich. W końcu XVIII wieku majątek należy do Wereszczaków herbu Kościesza, tu rodzi się niespełniona miłość Adama
Mickiewicza - Maryla Wereszczakówna, który pierwszy raz przybywa tu w 1818. Mickiewicz bywał tu w latach 1[zasłonięte]818-18 i ostatecznie po ślubie Wereszczakówny
z hrabią Wawrzyńcem Puttkamerem rozstają się jesienią 1821 w Wilnie. Po śmierci matki Maryli - Franciszki z Ancutów, majątkiem zarządza Józef Wereszczaka,
młodszy brat Maryli. W 1840 Tuhanowicze wracając do Tuhanowskich przez ślub córki Józefa - Zofii z Konstantym Tuhanowskim. Jego córka zapisuje majątek
Mińskiemu Towarzystwu Rolniczemu z zastrzeżeniem utrzymywania tu szkoły rolniczej, odznaczona Orderem Polonia Restituta.
W czasie I wojny światowej przebiega tu linia frontu - w czasie ostrzału artyleryjskiego w 1915 zniszczeniu ulega dwór z zabudowaniami, zostaje tylko
altana ze zrośniętych drzew w parku.
Zabytki[edytuj]kamień filaretów w lesie - legendarne miejsce spotkań Mickiewicza z Marylą
park Wereszczaków z altaną, XVIII w.
Linki zewnętrzne[edytuj]Korczowa w radzima.org
Tuhanowicze w Rzeczpospolita Wirtualna
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Korczowa_(Bia%C5%82oru%C5%9B)”
Kategorie: Wsie obwodu brzeskiego • Województwo nowogródzkie
źródło : http://pl.wikipedia.org/wiki/Korczowa_(Bia%C5%82oru%C5%9B)
Pozostałości zespołu dworskiego z 2 poł. XVIII w. W k. XVIII w. właścicielem Tuhanowicz był ojciec Maryli Wereszczakówny - Antoni Wereszczaka.
Tuhanowicze zasłynęły wśród innych miejscowości Nowogródczyzny jako miejsce poznania Adama Mickiewicza z Marylą Wereszczakówną i narodzin niespełnionej
miłości, która przez wiele lat stanowiła natchnienie naszego Wieszcza. Mickiewicz po raz pierwszy przyjechał do Tuhanowicz w 1818 r. zaproszony tu przez
swego przyjaciela Tomasza Zana, który przyjaźnił się z braćmi Maryli - Michałem i Józefem. Poeta bywał we dworze podczas letnich wakacji w l. 1818-21,
ale narodziny wielkiej miłości do Maryli, jak można wywnioskować z tekstów Mickiewicza i jego przyjaciół, nastąpiły dopiero w sierpniu 1820 r., a więc
wówczas, gdy Maryla była już narzeczoną hr. Wawrzyńca Puttkamera. Ostatnie spotkanie Mickiewicza z Marylą w Tuhanowiczach miało miejsce w lecie 1821 r.,
gdy ukochana Wieszcza była już hrabiną Puttkamerową i mieszkała wraz z mężem w Bolcienikach, a do Tuhanowicz przyjechała na wieść o wizycie Adama u jej
braci. Park w Tuhanowiczach jest położony na skraju doliny rz. Serwecz i ma kształt kwadratu. W centralnej części parku znajduje się sześć potężnych,
częściowo zrośniętych ze sobą ok. 200-letnich lip tworzących krąg, zwany "Altanką Maryli". Stanowią one pozostałość 12 drzew rosnących niegdyś wokół
altanki, w której spotykali się Adam i Maryla. To o tej właśnie altance poeta napisał w Dziadach: "Altano! Mego szczęścia kolebko i grobie..". Od parku
w stronę mostu na rz. Serwecz przez łąki wiedzie wyjątkowo malownicza aleja starych topól, najokazalszych na Białorusi, osiągających 30 m wysokości
źródło : http://www.zapala.pl/eb/litw2003/tuhanowi.htm
Miejscowość nad rzeką Serwecz w pobliżu wsi Korczowa, przy końcu odgałęzienia drogi z Baranowicz i Horodyszczy do Cyryna i Korelicz. Według tradycji miał
tu siedzibę książęcy ród Tuhanów, pochodzenia tatarskiego.
W XVI wieku Tuhanowicze należały do gałęzi rodu książąt Massalskich, którzy przyjęli nazwisko Tuhanowskich.
W końcu XVIII wieku majątek należał do Antoniego Wereszczaki. Jego żona, Franciszka z Ancutów urodziła w Tuhanowiczach córkę Mariannę (Marylę)
Wereszczakówną.
Tutaj poznał ją po latach Adam Mickiewicz, dla którego stała się obiektem niespełnionego uczucia i przez wiele lat żródłem natchnień poety.
Maryla urodziła się 24 grudnia 1799 roku, dokładnie rok po Adamie. Według świadectw współczesnych była niezbyt ładna, ale posiadała wiele uroku i energii.
Wychowywana przez wcześnie owdowiała matkę odebrała "staranne nowsze wychowanie, znajomość muzyki, języków, jako też literatury ojczystej, włoskiej i
francuskiej".
Mickiewicz po raz pierwszy przyjechał do Tuhanowicz w sierpniu 1818 roku, zaproszony przez Tomasza Zana i Ignacego Domeykę, którzy przyjaźnili się z
braćmi Maryli - Michałem i Józefem Wereszczakami. Martla była już narzeczoną hrabiego Wawrzyńca Puttkamera, bogatego ziemianina.
Poeta bywał we dworze podczas kolejnych letnich wakacji (1818-21). Swą miłość wyznał Maryli prawdopodobnie w sierpniu 1820 roku.
Tuhanowicze miały stanowić dla Mickiewicza pierwowzór wielu miejsc i postaci "Pana Tadeusza". Dwór w Soplicowie posiada liczne cechy siedziby Wereszczaków
w Tuhanowiczach.
Według przyjaciela Mickeiewicza, Edwarda Odyńca spotkanie Tadeusza z Zosią na początku I księgi "Gospodarstwo" było echem pierwszej bytności Mickiewicza u
Wereszczaków, kiedy wraz z Tomaszem Zanem weszli do pustego domu, znajdując w pokoju rozłożone do prasowania białe sukienki. Pewne cechy Maryli
Wereszczakówny posiada też literacka Zosia.
Wskazuje się na bliskie związki postaci Podkomorzego ze stryjem Maryli, Stefanem Wereszczaką, podkomorzym nowogródzkim, posłem na Sejm Czteroletni (1788-92),
właścicielem Gutowszczyzny koło Tuhanowicz i Bołtupia koło Oszmiany.
Stary rabin, widywany w Tuhanowiczach, podczas rozmów z matką Maryli był pierwowzorem Żyda Jankiela, wskazanym przez samego Mickiewicza w rozmowie z
wydawcą Eustachym Januszkiewiczem.
W lecie 1821 roku nastąpiło ostatnie spotkanie Mickiewicza z Marylą w Tuhanowiczach. Maryla, już po ślubie z Puttkamerem, zawartym w Bieniakoniach mieszkała
wraz z mężem w Bolcienikach, a do Tuhanowicz przyjechała na wieść o wizycie Mickiewicza. Miesiąc później spotkali się w Wilnie i po burzliwej kłótni
rozstali. Ostatnie spotkanie nastapiło w pa?dzierniku 1824 roku we Wilnie, miesišc przed wymuszonym przez zaborcę "za szerzenie nierozsšdnego polskiego
nacjonalizmu", wyjazdem poety do Rosji.
Miejscem spotkań obojga był park w Tuhanowiczach na skraju doliny rzeki Serwecz. W centralnej części parku znajduje się dzisiaj sześć potężnych, częściowo
zrośniętych, blisko 200-letnich lip (pozostałość 12 drzew, według legendy posadzonych w dzieciństwie przez Marylę Wereszczakówną) tworzących krąg, zwany
"Altaną Maryli".
Altana - miejsce romantycznych spotkań Adama i Maryli została uwieczniona przez wieszcza w monologu Pustelnika-Gustawa IV części "Dziadów":
Wraz z Mickiewiczem w Tuhanowiczach bywali: Tomasz Zań, Jan Czeczot, Ignacy Domeyko, Rafał Slizień, Franciszek Malewski i inni. Spotykali się często przy
ogromnym głazie w lesie koło wsi Korczowa w pobliżu Tuhanowicz, do dziś zwanym Kamieniem Filaretów.
Po śmierci matki Maryli gospodarował w Tuhanowiczach jej brat - Józef Wereszczak. Jego córka Zofii wniosła posiadłość w posagu (1840) Konstantemu
Tuhanowskiemu i ten sposób Tuhanowicze powróciły do dawnych dziedziców.
Magia wielkiej miłości Mickiewicza przyciągała tu wielu. W Tuhanowiczach gościli Napoleon Orda, Józef Chełmoński, Maria Konopnicka, Eliza Orzeszkowa,
Benedykt Dybowski i inni.
Podczas powstania styczniowego (1863-64) Konstanty Tuhanowski utrzymywał kontakty z jednym z przywódców powstania na Litwie Konstantym Kalinowskim.
W tuhanowickim parku działał warsztat produkcji broni, którą przekazywano następnie powstańcom w Miłowidach. Aresztowany po upadku powstania przez Rosjan,
popełnił w więzieniu samobójstwo.
Jego córka, ostatnia z rodu Józefa Tuhanowska zapisała swe dobra Mińskiemu Towarzystwu Rolniczemum, nakładając obowiązek utrzymywania we dworze szkoły
rolniczej.
Podczas I wojny światowej w sąsiedztwie Tuhanowicz przebiegała (1915-18) linia frontu rosyjsko-niemieckiego. Ostrzał artyleryjski zniszczył wówczas
większość zabudowań Tuhanowicz: dwór, tzw. "Murowankę", oranżerie, kaplicę cmentarną w parku i kilka drzew. Lokalizację zniszczonego dworu Wereszczaków
umożliwia obecnie zachowana altana (obecnie pomnik przyrody).
W odrodzonej Rzeczypospolitej majątek stał się własność państwa polskiego. Park tuhanowicki, uznany zabytkiem historycznym, został (1931) obszarem
chronionym i jedną z głównych atrakcji turystycznego "Szlaku Mickiewiczowskiego".
Od parku przez łąki w stronę mostu na Serweczy prowadzi malownicza aleja starych topól, osiągających 30 metrów wysokości.
Od 1991 roku Tuhanowicze leżą w rejonie baranowickim obwodu (województwa) brzeskiego niepodległej Białorusi.
Precz z moich oczu!... posłucham od razu,
Precz z mego serca!... i serce posłucha,
Precz z mej pamięci!... nie tego rozkazu
Moja i twoja pamięć nie posłucha.
Jak cień tym dłuższy, gdy padnie z daleka,
Tym szerzej koło żałobne roztoczy, -
Tak moja postać, im dalej ucieka,
Tym grubszym kirem twą pamięć pomroczy.
Na każdym miejscu i o każdej dobie,
Gdziem z tobą płakał, gdziem się z tobą bawił,
Wszędzie i zawsze będę ja przy tobie,
Bom wszędzie cząstkę mej duszy zostawił.
Czy zadumana w samotnej komorze
Do arfy zbliżysz nieumyślną rękę,
Przypomnisz sobie: właśnie o tej porze
Śpiewałam jemu tę samę piosenkę.
Czy grają w szachy, gdy pierwszymi ściegi
Śmiertelna złowi króla twego matnia,
Pomyślisz sobie: tak stały szeregi,
Gdy się skończyła nasza gra ostatnia.
Czy to na balu w chwilach odpoczynku
Siędziesz, nim muzyk tańce zapowiedział,
Obaczysz próżne miejsce przy kominku,
Pomyślisz sobie: on tam ze mną siedział.
Czy książkę weźmiesz, gdzie smutnym wyrokiem
Stargane ujrzysz kochanków nadzieje,
Złożywszy książkę z westchnieniem głębokiem,
Pomyślisz sobie: ach! to nasze dzieje...
A jeśli autor po zawiłej probie
Parę miłośną na ostatek złączył,
Zagasisz świecę i pomyślisz sobie:
Czemu nasz romans tak się nie zakończył?...
Wtem błyskawica nocna zamigoce:
Sucha w ogrodzie zaszeleszczy grusza
I puszczyk z jękiem w okno zalopoce...
Pomyślisz sobie, że to moja dusza.
Tak w każdym miejscu i o każdej dobie,
Gdziem z tobą płakał, gdziem się z tobą bawił,
Wszędzie i zawsze będę ja przy tobie,
Bom wszędzie cząstkę mej duszy zostawił.
Adam Mickiewicz
Do M...
Wiersz napisany w roku 1823
źródło : http://rzecz-pospolita.com/tuhanowicze0.php3
Tuhanowicze
Tuhanowicze (??????????) to dawny majątek ziemski położony nad rzeką Serwecz na południe od Nowogródka, należący dziś administracyjnie do pobliskiej wsi
Korczowa (???????).
Według tradycji i legendy w dawnych czasach miała tu być siedziba rodowa Tuhanów, rodu książęcego pochodzenia tatarskiego. W XVI w. dobra stały się
własnością gałęzi rodu książąt Massalskich, którzy przyjęli nazwisko Tuhanowskich. W późniejszym okresie właściciele majątku zmieniali się dość często,
wreszcie w XVIII w. stał się on własnością Wereszczaków. W k. XVIII w. właścicielem Tuhanowicz był ojciec ukochanej Adama Mickiewicza Maryli
Wereszczakówny – Antoni Wereszczaka. Po jego śmierci w 1 poł. XIX w. dobra przeszły na wdowę po nim, Franciszkę z Ancutów, wreszcie na brata Maryli –
Józefa Wereszczakę. Około roku 1840, przez małżeństwo córki Józefa Zofii z Konstantym Tuhanowskim, dobra wróciły do dawnych dziedziców. Ostatnią
właścicielką Tuhanowicz była córka Konstantego, Józefa Tuhanowska, która przed 1 wojną światową zapisała majątek Mińskiemu Towarzystwu Rolniczemu
z obowiązkiem utrzymywania we dworze szkoły rolniczej. Po 1 wojnie światowej majątek przeszedł na własność państwa polskiego.
Tuhanowicze zasłynęły wśród innych miejscowości Nowogródczyzny jako miejsce poznania Adama Mickiewicza z Marylą Wereszczakówną i narodzin niespełnionej
miłości, która przez wiele lat stanowiła natchnienie naszego Wieszcza. Mickiewicz po raz pierwszy przyjechał do Tuhanowicz w 1818 r. zaproszony tu przez
swego przyjaciela Tomasza Zana, który przyjaźnił się z braćmi Maryli – Michałem i Józefem. Poeta bywał we dworze podczas letnich wakacji w l. 1818-21,
ale narodziny wielkiej miłości do Maryli, jak można wywnioskować z tekstów Mickiewicza i jego przyjaciół, nastąpiły dopiero w sierpniu 1820 r., a więc
wówczas, gdy Maryla była już narzeczoną hr. Wawrzyńca Puttkamera. Ostatnie spotkanie Mickiewicza z Marylą w Tuhanowiczach miało miejsce w lecie 1821 r.,
gdy ukochana Wieszcza była już hrabiną Puttkamerową i mieszkała wraz z mężem w Bolcienikach, a do Tuhanowicz przyjechała na wieść o wizycie Adama u jej
braci. Wraz z Mickiewiczem w Tuhanowiczach bywali jego przyjaciele: Tomasz Zan, Jan Czeczot, Ignacy Domeyko, Rafał Ślizień, Franciszek Malewski i inni.
Podczas I wojny światowej, przez trzy lata przez Tuhanowicze przebiegała linia frontu. W wyniku działań wojennych zniszczeniu uległy zabudowania zespołu
dworskiego: dwór, który był jednym z pierwowzorów Soplicowa w Panu Tadeuszu, oficyna zwana Murowanką, w której Mickiewicz mieszkał podczas swych wizyt w
Tuhanowiczach, oraz znajdująca się na wzgórzu kaplica grobowa. W 1931 r. park tuhanowicki, jako pamiątka historyczna, został wzięty pod ochronę państwa
polskiego i stał się jedną z głównych atrakcji turystycznego „Szlaku Mickiewiczowskiego”.
Jedyną pozostałością dawnej rezydencji Wereszczaków i Tuhanowskich jest obecnie dawny park dworski, o powierzchni ok. 8 ha, należący do pobliskiego
kołchozu w Korczowej i chroniony jako pomnik przyrody. Jest on położony na skraju doliny rzeki Serwecz i ma plan zbliżony do kwadratu. Mimo zniszczeń
w okresie I wojny światowej należy on do najlepiej zachowanych parków romantycznych na Białorusi, do czego zapewne przyczyniło się jego odludne położenie.
W parku widoczne są fragmenty okopów z I wojny światowej oraz ślady fundamentów dawnych budynków dworskich odsłonięte w 1991 r.
W centralnej części parku, tuż przy asfaltowej alejce, znajduje się kilka potężnych, częściowo zrośniętych ze sobą ok. 200-letnich lip tworzących krąg,
zwany „Altanką Maryli”. Stanowią one pozostałość 12 drzew rosnących niegdyś wokół altanki, w której spotykali się Adam i Maryla. To o tej właśnie altance
poeta napisał w "Dziadach": Altano! mego szczęścia kolebko i grobie... Od parku w stronę mostu na rzece Serwecz przez łąki wiedzie wyjątkowo malownicza,
długa na 400 m aleja starych topól, najokazalszych na Białorusi, osiągających 30 m wysokości.
źródło : http://www.kresy.pl/zobacz-kresy,miejsca?zobacz/tuhanowicze
|
|
|
|
