|
Wstęp
Testy osiągnięć szkolnych, obok testów zdolności i rozwoju oraz testów osobowości, stanowią jedną z podstawowych kategorii badań testowych. Każdy nauczyciel wie doskonale ze swej codziennej praktyki szkolnej, że z nauczaniem wiąże się nierozłącznie ocenianie. Poprzez oceny uczniowie dowiadują się o wynikach swego uczenia się, a nauczyciel i władze oświatowe o efektach kształcenia,Nauczycielowi niezbędne są informacje zwrotne o rezultatach jego oddziaływań, to znaczy, co osiągają jego uczniowie. Pozwala mu to modyfikować i optymalizować oddziaływania dydaktyczne, a także dostosowywać je do aktualnych zróżnicowanych indywidualnie potrzeb uczniów. Ocena będzie miała tym większą wartość, im będzie bardziej obiektywna, rzetelna i trafna.
Badania psychologiczne i pedagogiczne wskazują, że tradycyjne oceny szkolne nie mogą stanowić rzetelnego i porównywalnego wskaźnika osiągnięć szkolnych. Wyniki tych badań oraz podkreślana wielokrotnie konieczność ujednolicenia metod i warunków kontroli wyników nauczania i uczenia się skłoniły psychologów i pedagogów do podjęcia prób zmierzających w kierunku obiektywizacji ocen szkolnych, skalowania osiągnięć uczniów, konstrukcji testów osiągnięć szkolnych.
Konstruktorami niektórych zadań (testów) są nauczyciele - studenci jednolitych studiów magisterskich na kierunku - plastyka, którzy wykonywali prace magisterskie w latach 1[zasłonięte]986-19 pod kierunkiem prof. dr. hab. W. Goriszowskiego na Wydziale Pedagogiczno-Artysłycznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach - Filii w Cieszynie (H. Bednarska, A. Kijowski, M. Ozorowski i A.Sobatowska). Ponadto wykorzystano testy nauczycieli-praktyków: mgr A.Czamoty z I LO im. J. Słowackiego w Chorzowie, mgr C.Langer z SP nr 12 w Tychach, mgr. Z. Wawrzyniaka
- nauczyciela metodyki z Konina, nauczycieli metodyków z województwa katowickiego oraz własne autorów niniejszej publikacji.
Publikacja ta adresowana jest do nauczycieli plastyki uczących w szkolnictwie podstawowym, nauczycieli - doradców i konsultantów plastyki oraz studentów wychowania plastycznego i nauczania początkowego wyższych uczelni i kolegiów nauczycielskich.
Część I książki jest ogólnym, teoretycznym wprowadzeniem w problematykę testową. Wyjaśnione w niej zostało znaczenie podstawowych pojęć, tj. pojęcie testu, wskazano cele i zadania testów, omówiono testy osiągnięć plastycznych, test psychologiczny, pedagogiczny, rozwój pomiaru dydaktycznego w świecie i w Polsce. Podkreślono też znaczenie testów osiągnięć w procesie wychowania plastycznego.
W części II książki zawarto prezentację w wyborze „Testu Apercepcji Tematycznej" Henryka A. Murraya, testów nauczycielskich z plastyki dla klas I - VIII szkoły podstawowej. Zamieszczono w niej także niezbędne minimum informacji o teście, konieczne dla jego użytkowników. Na końcu włączono uwagi do samodzielnego studiowania, zadania (pytania kontrolne) oraz wykaz literatury niezbędnej, a zarazem przydatnej w pracy nad testowaniem.
Oddając tę publikację w ręce nauczycieli plastyki, mamy nadzieję, że będzie im pomocna w trudnej pracy dydaktyczno-wychowawczej. Może zainspiruje ona zainteresowanych tą problematyką nauczycieli i badaczy do podjęcia własnych prób obiektywizacji ocen i konstrukcji następnych, lepszych testów osiągnięć plastycznych.
Przedstawione w opracowaniu założenia są jednym z możliwych rozwiązań w tym zakresie. Żywimy nadzieję, że nasza publikacja przyczyni się do stworzenia wspólnej płaszczyzny do dyskusji nad trudnym problemem kryteriów i metod oceny wyników nauczania w dziedzinie plastyki.
Obecne opracowanie może stanowić drugą część dla skryptów:
-W. Goriszowski, P. Kowolik, Z metodyki i metodologii wychowania
plastycznego. Katowice 1990. — W. Goriszowski, P. Kowolik, Zagadnienia dydaktyki plastyki w szkole
podstawowej. Kielce 1991. lub można je traktować jako oddzielne wydawnictwo.
Autorzy w tym miejscu składają serdeczne podziękowanie Recenzentom — pierwszym czytelnikom pracy w osobach Prof. dr. Henryka Gąsiora i Prof. Artura Starczewskiego, którzy dokonali krytycznej i konstruktywnej analizy tekstu. Cennym sugestiom i propozycjom oraz życzliwości Recenzentów praca ta wiele zawdzięcza.
WStęP5
CZĘŚĆ I. TESTY OSIĄGNIĘĆ SZKOLNYCH W PLASTYCE
Wprowadzenie . 11
1. Rozwój pomiaru dydaktycznego na świecie i w Polsce . 13
2. Standaryzowane testy osiągnięć jako narzędzie oceny
osiągnięć i postępów szkolnych15
3. Pojęcie testu19
4. Cechy standaryzowanych testów osiągnięć szkolnych .20
5. Cechy charakterystyczne testu ..22
6. Cele i zadania testu wiadomości jako narzędzia pomiaru
dydaktycznego oraz jego zastosowanie24
7. Różnice między testem psychologicznym a pedagogicznym . 26
8. Testy osiągnięć plastycznych . 27
9. Zastosowanie testów psychologicznych w Polsce i za granicą
na wybranych przykładach z plastyki w ujęciu historycznym . . 28
10. Możliwości praktycznego zastosowania testów do badań
uzdolnień plastycznych i osiągnięć w działalności nauczycieli . 35
11. Taksonomiczne formułowanie celów warunkiem określenia
efektów kształcenia plastycznego . 39
CZĘŚĆ II. WYBÓR TESTÓW I SPRAWDZIANÓW Z PLASTYKI
W SZKOLE PODSTAWOWEJ
Wprowadzenie . 57
1. Test Apercepcji Tematycznej (TAT) . 60
2. Metoda projekcyjna H. Roischacha61
3. Prezentacja wybranych „Testów twórczości" . 63
4. Testy osiągnięć szkolnych . 64
Klasa I .................
Klasa II .................
Instrukcja (klasa I-II) .........
Klasa III ................
Klasa IV ................
Klasa V ................
Klasa VI ................
Klasa VII ................
Klasa VIII ...............
5. Uwagi do samodzielnego studiowania
6. Zadania .................
Zakończenie .................
Literatura
Indeks ososbowy ..............
Indeks tematyczno-zagadnieniowy . . . .
|
