Rafał Marcin Leszczyński

Starożytna koncepcja Logosu
i jej wpływ na myśl wczesnego chrześcijaństwa

ISBN 83[zasłonięte]89100-3
[B5, s. 424, indeks osób]; 
streszczenie w klasycznej grece

Spis treści

Wstęp 
1. Uzasadnienie podjęcia tematu
2. Stan badań
3. Obszar badawczy pracy
4. Metoda badawcza
5. Zasadnicze kwestie, na które praca stara się odpowiedzieć
6. Ewolucja koncepcji zasady porządkującej wszechświat

Rozdział I
Od mitu do filozofii. Racjonalizacja religii w myśli greckiej

I. Wprowadzenie
II. Formy religii greckiej
1. Religia państwowa
2. Religia poetów
3. Religia ludowa i misteryjna
III. Proces jednoczenia bóstw w jedną zasadę kosmiczną
1. Zeus w Iliadzie
2. Zeus w Odysei
3. Zeus w twórczości Hezjoda
a) Teogonia
b) Prace i dni
4. Papirus z Derveni
5. Łączenie bóstw w religiach misteryjnych i poezji religijnej
IV. Podsumowanie

Rozdział II
Logos Heraklita 

I. Heraklit — twórca filozoficznej koncepcji Logosu
II. Od logosu ludzkiego ku Logosowi kosmicznemu
III. Logos — jedyny Bóg Zeus
IV. Logos w życiu człowieka i wspólnot ludzkich

Rozdział III
Ogień–Pneuma–Logos w filozofii stoickiej 

I. Stoicka koncepcja Logosu jako ukoronowanie starożytnej logosofii
II. Stoicyzm na tle epoki
1. Inspiracje myśli stoickiej
III. Logos jako czynna zasada fizyczna
1. Logos–Ogień–Arche
2. Logos–Pneuma
IV. Logos–Bóg Zeus
1. Charakterystyka Boga–Logosu
2. O opatrzności Bożej
3. Stoickie dowody na rozumność i boskość kosmosu
4. Zagadnienie osobowości Logosu u Epikteta
5. Teodycea
V. Etyka
1. Homologia rozumu ludzkiego z Logosem kosmicznym
2. Logos prawodawca
3. Rzeczy pierwsze z natury i arete
4. Tonos w duszy mędrca
V. Wyobrażenie kataleptyczne i arete
VI. Logika (Logos wewnętrzny i zewnętrzny)
VII. Zakończenie

Rozdział IV
Filozofia grecko–żydowska i Logos Filona z Aleksandrii 

I. Geneza filozofii grecko–żydowskiej. Zjawisko diaspory i klimat intelektualny Aleksandrii
1. Filon i Septuaginta
2. Poprzednicy Filona
II. Bóg i Logos
1. Status ontyczny Logosu
2. Logos wewnętrzny i zewnętrzny
3. Natura Logosu wewnętrznego
4. Logos jako wzór dla świata i zbiór idei
5. Logos i potęgi
III. Logos i świat
1. Logos zewnętrzny jako kreator świata materialnego
2. Creatio ex nihilo u Filona
Krótkie podsumowanie dotychczasowych rozważań
3. Logos podtrzymujący istnienie świata
4. Logos jako prawodawca, oskarżyciel, zbawca i opiekun ludzkości
IV. Próba ustalenia pochodzenia poszczególnych wątków logosofii Filona
1. Hipostatyczność i osobowość Logosu
2. Greckie i żydowskie źródła koncepcji Logosu jako miejsca przebywania idei–sił

Rozdział V
Logos Prologu Ewangelii Janowej 

I. Wstęp
II. Narodziny logosofii chrześcijańskiej
III. Analiza Prologu
1. Argumenty przemawiające za koncepcją podporządkowania Logosu Bogu
2. Argumenty przemawiające za równością bóstwa Logosu z bóstwem Boga
IV. Podsumowanie

Rozdział VI
Logos w myśli Ojców Apostolskich i apologetów 

I. Logos w myśli Ojców Apostolskich
II. Koncepcja Logosu w okresie apologetów
III. Justyn Męczennik
1. Życie
2. Logos i Bóg
a) Zrodzenie Logosu
b) Logos — drugi, niższy Bóg
c) Logos w Triadzie
3. Logos — pośrednik
a) Logos — zwiastun Bożej woli
b) Logos — pośrednik w kreacji świata
4. Logos inkarnowany — soteryczna funkcja Logosu
5. Logos zarodkowy w Kościele i świecie
IV. Tacjan
1. Życie
2. Logos i Bóg
3. Logos i świat
4. Podsumowanie
V. List do Diogeneta
VI. Atenagoras z Aten
1. Życie
2. Logos i Bóg
a) Logos wewnętrzny i zrodzenie Logosu
b) Logos w Triadzie
3. Logos i świat
VII. Ireneusz
1. Życie
2. Logos i Bóg
a) Zrodzenie Logosu
b) Boskość Logosu
3. Logos i świat
a) Logos Stwórca
b) Soteryczna funkcja Logosu
c) Logos dawcą prawdziwej gnozy
4. Obecność Logosu we wspólnocie wierzących
VIII. Teofil
1. Osoba apologety
2. Logos i Bóg
3. Logos i wszechświat
IX. Podsumowanie

Rozdział VII
Koncepcja Logosu w apologetyce Tertuliana

I. Osoba apologety
II. Obraz Boga i Logosu w dziele Przeciwko Prakseaszowi i w innych pismach
1. Modalizm
2. Substancja i osoba
3. Monarchia — jedynowładztwo Boga
4. Stopień boskości Logosu
5. Logos wewnętrzny i zewnętrzny
6. Emanacja
7. Tertuliańska analiza tekstów biblijnych w świetle nauki
o substancji i osobach boskich
III. Logos i stworzenie
1. Teofanie Logosu przed inkarnacją
2. Inkarnacja Logosu
3. Znaczenie inkarnacji Logosu
4. Logos i Kościół
IV. Podsumowanie

Rozdział VIII
Logos Klemensa z Aleksandrii

I. Życie
II. Status ontyczny Logosu
1. Logos — drugi Bóg
2. Logos emanacją Boga Ojca
3. Bóg Matką Logosu
III. Logos a świat
1. Logos twórcą kosmosu
2. Logos twórcą człowieka
3. Logos prawodawca
4. Logos dawcą filozofii
5. Logos zbawicielem człowieka
IV. Logos i Kościół
1. Kościół szkołą filozoficzną Logosu
2. Kościół państwem Logosu
V. Podsumowanie

Zakończenie
Bibliografia
Skorowidz nazwisk 
Περιληψη