Akcja tej odsłony serii Star Wars Jedi Knight toczy się sześć lat po zakończeniu się drugiej części sagi i umożliwia graczom wcielenie się w studenta legendarnej Akademii Jedi, zlokalizowanej na księżycu Yavin 4 i prowadzonej przez samego Luke’a Skywalkera (rolę jego asystenta spełnia Kyle Katarn – główny bohater poprzednich epizodów wspomnianego cyklu). Rozgrywka w trybie jednoosobowym składa się z cyklu szkoleniowego (zgłębianie tajników Mocy i poznawanie rozmaitych technik walki) oraz szeregu powiązanych fabularnie misji.
Co jest nowością w serii, przed rzuceniem się w wir wirtualnej przygody niezbędne jest stworzenie własnej postaci od podstaw, czyli wybór rasy, płci, ubioru, cech fizycznych itp. Do tego dochodzi jeszcze skonstruowanie indywidualnego Miecza Świetlnego lub jego podwójnej wersji (swego czasu posługiwał się nią straszliwy Darth Maul). W Star Wars Jedi Knight: Jedi Academy nie brakuje również konwencjonalnych typów uzbrojenia – pistoletów i karabinów energetycznych, wyrzutni elektro-magnetycznych i innych, jednakże skorzystamy z nich tylko w około 30% walk – resztę (około 70%) stoczymy używając mieczy świetlnych.
Nowością w tej części, poza wyżej wymienionymi: kreacją postaci i ilością walki z użyciem miecza świetlnego, są nowe moce rycerzy Jedi oraz możliwość łączenia i wykorzystania kilku tychże mocy równocześnie w walce. Podczas gry można też decydować jakie moce Jedi rozwijać i którą stroną mocy podążać: ciemną lub jasną - wybór ma wpływ na przebieg kilku ostatnich etapów oraz zakończenie gry.
Star Wars Jedi Knight: Jedi Academy oferuje kampanię przewidzianą na około 30 godzin rozgrywki, przy czym w tej części nie musimy wykonywać zadań „po kolei” – po ukończeniu jednej misji możemy zadecydować, którą z kilku kolejnych przejdziemy – daje to poczucie większej swobody i zrywa z liniowością gry. Akcja każdego zadania toczy się w innej, nowej lokacji (w Star Wars Jedi Knight II: Jedi Outcast kilka misji umiejscowionych było w tym samym miejscu), zwiedzimy szereg miejsc znanych z filmów, książek i komiksów, m.in. Tatooine oraz Hoth. Gra nadal wykorzystuje silnik graficzny„Quake 3 Team Arena engine”, jednakże został on poddany licznym modyfikacjom i ulepszeniom.
