Wydawnictwo: Park

326 stron

Książka ta przeznaczona jest dla uczniów różnych typów szkół, obejmuje zagadnienia dotyczące budowy naszego języka, jego historii i kultury, a także językoznawstwa, komunikacji i pragmatyki językowej, retoryki i stylistyki. Publikacja ma układ alfabetyczny, o czym zdecydowała chęć umożliwienia Czytelnikowi jak najprostszego i szybkiego odnajdywania poszukiwanych terminów. Dodatkową atrakcją są indeksy tematyczne zamieszczone na początku książki, które grupują zagadnienia wiążące się z tym samym zjawiskiem językowym.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

     Nie dość słowo z widzenia znać - tym stwierdzeniem zapraszamy do refleksji nad językiem
polskim, także na tle ogólnego pojęcia języka jako systemu znaków oraz na tle innych języków
etnicznych i sztucznych. Chodzi nam o zarysowanie bogactwa problemów związanych z wiedzą o
języku, której w żadnym razie nie można utożsamiać jedynie z gramatyką!
     Książka jest przeznaczona przede wszystkim dla uczniów różnych typów szkół. Mamy jednak
nadzieję, że znajdą w niej potrzebne informacje także nauczyciele, studenci filologii
polskiej oraz ci wszyscy, którzy chcą tę wiedzę zdobyć, a często ją poszerzyć i uzupełnić,
ci, którzy wiedzą, a nieraz zaledwie przeczuwają, że język to nie tylko opis gramatyczny, że
dzięki niemu odbieramy i opisujemy rzeczywistość, tworzymy „językowy obraz świata".
     Język jest więc nie tylko narzędziem codziennego porozumiewania się, ale określa też nasze
miejsce w kulturze, w świecie, w środowisku. Wydaje się nam więc, iż znajomość podanych tu
terminów jest przydatna, a nawet niezbędna, wszystkim wykształconym Polakom.
     Całość zagadnień jest oparta w zasadzie na obowiązujących programach szkolnych
zatwierdzonych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Zakres materiału zawarty w leksykonie
jest jednak nieco szerszy od przewidzianego w tych programach. Uznałyśmy bowiem za celowe
rozszerzenie treści haseł, ponieważ wymagania programowe obowiązujące na konkursach i
olimpiadach polonistycznych, a także na egzaminach wstępnych na różne uczelnie, znacznie
nieraz przekraczają wiedzę podręcznikową.
     Słownik ma typowy układ alfabetyczny. O jego wyborze zadecydowała chęć umożliwienia
czytelnikowi jak najprostszego i szybkiego odnajdywania poszukiwanych terminów. Załączone
indeksy tematyczne grupują natomiast zagadnienia wiążące się z tym samym zjawiskiem
językowym oraz tematami mu pokrewnymi. 
     Hasła różnią się długością, co najczęściej wynika ze specyfiki danego zjawiska językowego,
stopnia jego skomplikowania i związków z innymi zjawiskami. Niektóre treści powtarzane są
celowo w kilku hasłach, jednak za każdym razem w innym ujęciu, np. z punktu widzenia budowy
języka, funkcji stylistycznych, osobliwości w odmianie, budowie.
     Książka nie jest w zasadzie klasycznym podręcznikiem, nie jest też typowym słownikiem; ma
ukazać bogactwo języka, jego rolę w życiu społeczności, narodu, jednostki, ma też pomóc w
problemowym opanowaniu zagadnień językowych potrzebnych zarówno w szkole, jak i w codziennej
komunikacji między ludźmi.
     Zależało nam na tym, aby przekazywane treści były podawane w sposób jasny, przystępny i
maksymalnie skrótowy, dlatego zrezygnowałyśmy z definicji naukowych, a wiele zagadnień
zostało ujętych w punkty. Zrozumienie problemów językowych mają ułatwić liczne przykłady i
cytaty zaczerpnięte z literatury, z prac uczniowskich bądź z życia codziennego.
     Opracowując słownik, korzystałyśmy z wielu źródeł i opracowań naukowych, których wykaz
podajemy na końcu książki.
     Język to nasze wspólne dobro, dlatego zapraszamy do zdobywania wiedzy o nim; wiedzy, która
pozwoli posługiwać się tym wyjątkowym „narzędziem" w sposób świadomy, racjonalny i rozumny,
bo przecież:

Nie chciał nas Bóg położyć równo z bestyjami:

Dał nam rozum, dał mowę, a nikomu z nami.

(J. Kochanowski)


Daniela Podlawska Iwona Płóciennik