Rezydencja – klasztor – miasto.

 Sztuka Górnego Śląska wobec trydenckiej konfesjonalizacji

Jerzy Gorzelik

Książka, wydana w serii monograficznej przez oficynę gliwickiego muzeum, stanowi wysokiej klasy opracowanie naukowo-badawcze, wnosząc istotne nowe elementy poznawcze nie tylko do spraw historii sztuki, ale szerokiego krajobrazu polityczno-kulturowego Górnego Śląska. Walorem pracy Gorzelika jest ukazanie peryferyjnego regionu w istotnych odniesieniach i relacjach do wielkich ośrodków europejskich. Autor obrał obszar regionu górnośląskiego usystematyzowany w trzech wątkach: dominium głogóweckie (feudalno-szlacheckie), ośrodek monastyczny cysterskich Rud Wielkich i gliwickie dobra kameralne jako odniesienie do miasta i mieszczaństwa. Autor bada wątki dzieł sztuki wbudowane w procesy ideowej konfesjonalizacji na tle wielkiej europejskiej „schizmy” – katolicko-protestanckiej. Najbardziej wartościowy, najwięcej wnoszący jest rozdział poświęcony Gliwicom (oraz fundacjom mieszczan w najbliższej okolicy miasta). Badacz w pewnym sensie wydobył ten ośrodek z naukowego niebytu, a także uczynił to w sposób bardzo sugestywny. Jerzy Gorzelik umiejętnie połączył w swojej książce ogląd przez lupę ze spojrzeniem z wysoka, tworząc drobiazgową, ale zarazem sugestywną panoramę barokowego Górnego Śląska z Wiedniem, Monachium i nade wszystko Rzymem na horyzoncie.

Seria Monograficzna.
Wydawca: Muzeum w Gliwicach

2014