Raport o pauperyzmie poświęcony jest rozważaniom nad zaletami i wadami dobroczynności publicznej oraz prywatnej. Zdaniem Tocqueville'a dobroczynność publiczna jest obarczona zasadniczym błędem, ponieważ lekceważy najbardziej podstawową cechę ludzkiej natury: ludzie będą pracować tylko po to, żeby przeżyć lub poprawią swoją sytuację. Zastrzega równocześnie jednak, że jego obiekcje stosują się tylko do osób sprawnych i zdrowych. Przyznaje on przydatność, a nawet konieczność dobroczynności publicznej w przypadku niedoli nieuniknionej, takiej jak bezradność dzieci, zgrzybiałość starców, choroby, obłęd, a także w czasie klęsk powszechnych.