Ta książka powstała jako odpowiedź na liczne wołania o pomoc, z którymi się autor książki zetknął w czasie swojej pracy jako doradca do spraw rozwiązywania konfliktów w organizacjach. W praktyce zawodowej autor obserwuje stale rosnącą ilość sprzeczności, napięć i tarć. I wciąż dochodzi do wniosku, że wielu ludzi jest wobec takich konfliktów zupełnie bezradnych i że w większości przypadków organizacje nie są w wystarczającym stopniu przygotowane do konstruktywnego radzenia sobie z konfliktami.
1. Pomocy – konflikty!
1.1. Zdolność do rozwiązywania konfliktów
i wytrzymałość w zmaganiu się z konfliktami
1.2. Dwie skrajne postawy wobec konfliktu
1.3. Rozwijanie samopotwierdzenia – pięć ćwiczeń
1.4. Co właściwie rozumiemy przez pojęcie „konflikty społeczne”?
1.5. Zmiany zachodzące w funkcjach duszy: przyczyny i skutki zarazem
1.5.1. Zmiany w postrzeganiu
1.5.2. Zmiany w wyobrażaniu, pamięci, myśleniu i interpretacji
1.5.3. Zmiany w życiu uczuciowym
1.5.4. Zmiany w życiu wolicjonalnym
1.5.5. Zmiany w zachowaniu
1.6. Kluczowe pytanie:
„Czy ja mam konflikt, czy też konflikt ma mnie?”
1.7. Wytrzymałość w zmaganiu się z konfliktami w obrębie organizacji
2. Ja jako źródło konfliktów społecznych
2.1. Potrójny rdzeń ludzkiej osobowości
2.2. Relacje między Ja codziennym a Ja wyższym
2.2.1. Postawa uporczywego umartwiania się
2.2.2. Ucieczka przed idealnym obrazem siebie
2.2.3. Postawa rezygnującej kapitulacji
2.2.4. Iluzja perfekcji
2.3. Problematyczne relacje między Ja codziennym i sobowtórem
2.3.1. Postawa zdecydowanego pogromcy zwierząt
2.3.2. Postawa agresywnego tłumienia
2.3.3. Postawa rezygnującej kapitulacji – ucieczka
2.3.4. Postawa identyfikowania się z potworem
2.4. Wewnętrzne napięcie przenoszone na zewnątrz
2.5. Niektóre podstawowe formy konfliktów międzyludzkich
według Horsta-Eberharda Richtera
2.5.1. „Jestem twoim sędzią!”
2.5.2. „Jesteś moją lepszą połową!”
2.5.3. „Jesteś moją słabszą stroną!”
2.5.4. „Jesteś niebezpieczną częścią mojej istoty!”
2.5.5. „Bądź wreszcie normalny – tak jak ja!”
2.6. Pozytywne postawy samokonfrontacji i samorozwoju
2.7. Blaski i cienie w określaniu tożsamości grup i organizacji
3. W jaki sposób mogę pracować nad sobą w sytuacjach konfliktowych?
3.1. Jak mogę pracować nad problematycznymi relacjami
między dwoma osobami?
3.1.1. Krytyczne spojrzenie na miniony dzień
3.1.2. Inwentaryzacja własnych ideałów i wartości,
mocnych stron i pozytywnych cech moralnych
3.1.3. Odszukiwanie w pamięci zapomnianych wartości i ideałów
3.1.4. Poszukiwanie podobieństw do wroga
3.1.5. Zbadanie powiązań z przeciwnikiem
3.1.6. Poszukiwanie „złotych momentów” w zachowaniu przeciwnika
lub „Archanioł Michał i Smok”
3.2. Uwolnić wroga z własnego wnętrza
3.3. W jaki sposób mogę pracować
nad rozładowywaniem napięć w grupach?
3.3.1. Rozwijanie pozytywnej wizji: jasna strona grupy
3.3.2. Rysopis poszukiwanej tożsamości grupy:
jasna i ciemna strona grupy
3.3.3. Cele odnośnie do zmian tożsamości grupy:
droga prowadząca z ciemności do światła
3.3.4. Drogowskazy pomagające przezwyciężyć
napięcia między światłem i cieniem
3.4.5. Werbalizowanie niezgodności
między ideałem a rzeczywistością w grupie
4. Co prowadzi do konfliktów?
4.1. Progi eskalacji
4.2. Co napędza eskalację?
4.2.1. (A1) Rosnąca lawina punktów spornych
i jednoczesne (A2) wzmaganie się upraszczania
4.2.2. (B1) Rośnie zakres konfliktu
i jednocześnie (B2) nasila się personifikacja
4.2.3. (C1) Pesymistyczne antycypacje
a (C2) samospełniające się przepowiednie
5. Jak może dochodzić do pogłębiania się konfliktów?
5.1. Pierwszy etap eskalacji: twardnienie stanowisk
5.2. Drugi etap eskalacji: debata i polemika
5.3. Trzeci etap eskalacji: czyny zamiast słów
5.4. Czwarty etap eskalacji: wizerunki i koalicje
5.5. Piąty etap eskalacji: utrata twarzy
5.6. Szósty etap eskalacji: strategie gróźb i szantaży
5.7. Siódmy etap eskalacji: lokalne ciosy w celu destrukcji
5.8. Ósmy etap eskalacji: zdruzgotanie wroga
5.9. Dziewiąty etap eskalacji: razem w otchłań
5.10. Co to jest mobbing?
5.11. Jakie siły oddziałują w czasie eskalacji konfliktów?
6. Co mogę zrobić, gdy zauważę konflikty?
6.1. Wyrażanie jednostronnego „przekazu typu Ja”
6.2. Werbalizacja niepożądanych celów: non-values
6.3. Mówienie o zaczynających się konfliktach w grupie
6.4. Po samopomocy następuje pomoc sąsiedzka
lub profesjonalne poradnictwo
7. Co mogę zrobić na poszczególnych etapach eskalacji konfliktu?
7.1. Odnośnie do pierwszego etapu eskalacji: twardnienie stanowisk
7.1.1. Koncentracja na głównych kwestiach konfliktu
7.1.2. Odpowiednie metody rozmowy odciążają konflikt
7.1.3. Odprężenie otwiera na nowo dobre cechy uczestników
7.2. Odnośnie do drugiego etapu eskalacji: debata i polemika
7.2.1. Unieszkodliwić polaryzujące siły
7.2.2. Doprowadzić do przejścia od dążenia do dominacji
do sporu opartego na partnerstwie
7.2.3. Znaleźć drogę prowadzącą od przymusowego odbijania
piłeczki pingpongowej do działania kierowanego przez Ja
7.3. Odnośnie do trzeciego etapu eskalacji: czyny zamiast słów
7.3.1. Wzmocnić zdolność do empatii
7.3.2. Upłynnić zakrzepłe role
7.3.3. Wyjaśnić niezgodności między
komunikatami werbalnymi a niewerbalnymi
7.4. Odnośnie do czwartego etapu eskalacji: wizerunki i koalicje
7.4.1. Skorygować zniekształcone obrazy rzeczywistości
i jednocześnie wyeliminować mechanizmy zniekształcające
7.4.2. Zlikwidować zgubne powiązania między rolami
8. Profesjonalna pomoc może dokonać więcej!
8.1. Tworzenie grupy kontaktowej
(zwanej również „grupą rezonansową”)
8.2. Zwrócenie się do mediatorów-eksternów
8.3. Odnośnie do piątego etapu eskalacji: utrata twarzy
8.4. Odnośnie do szóstego etapu eskalacji: strategie gróźb i szantaży
8.5. Odnośnie do siódmego etapu eskalacji: lokalne ciosy w celu destrukcji
8.6. Odnośnie do ósmego etapu eskalacji: zdruzgotanie wroga
8.7. Odnośnie do dziewiątego etapu eskalacji: razem w otchłań
8.8. Niektóre uwagi dotyczące nowoczesnego pojęcia mediacji
9. Samopoznanie i samopomoc w konfliktach
Literatura
Wybór polskojęzycznej literatury przedmiotu