Łukasz Smyrski i Magdalena Zowczak (red.)
PODOLE I WOŁYŃ.
Szkice etnograficzne
Warszawa 2003
wyd. I, ss. 344
il. cz.–b., format B5
oprawa twarda
stan bardzo dobry (nowa)
W centralnej Ukrainie, za Zbruczem, zamieszkują polskie społeczności, które w warunkach długotrwałej izolacji zachowały pewne tradycje kultury społecznej i duchowej, nadal kształtujące ich tożsamość. W książce przedstawiona jest kultura tych ziem, pokazane życie Polaków i Ukraińców w wiejskich i małomiasteczkowych skupiskach pod Chmielnikiem (dawny Płoskirów) oraz w okolicach Żytomierza.
Wizerunek własny Polaków — obywateli niepodległej Ukrainy i ich obraz w oczach ukraińskich sąsiadów przedstawione zostały w kontekście religijności, społecznego podziału na szlachtę i mazurów, zwyczajów rodzinnych i towarzyskich, ludowego lecznictwa. Uwzględniona została duchowa sfera kultury: wierzenia religijne, podania lokalne, modlitwy, wyobrażenia eschatologiczne, cuda i znaczenie świętych obrazów. Opisane są także niektóre z tlących sie konfliktów: problemy etniczne i wyznaniowe rodzin mieszanych oraz bliskich sąsiadów, zderzenie tradycyjnej religijności z nowymi ruchami religijnymi, konfrontacja idealistycznych wyobrażeń o Polsce z aktualną rzeczywistością.
Treść:
I. PODOLE:
- O długim trwaniu Polaków na Podolu. Imponderabilia tożsamości (Podole w potocznej świadomości: cmentarz na gruzach Arkadii, być Polakiem na Podolu — świadectwa naszych rozmówców, społeczności w Gródku i Oleszkowcach jako przykłady polskich wspólnot, szlachta i Mazury, katolicy — Lachy i Polacy, wspólnota cmentarza, modlitwa jako źródło tożsamości, społeczne funkcje modlitwy, farmazony na gródeckim cmentarzu);
- Katolicy i prawosławni w kontaktach sąsiedzkich i rodzinnych (o rodzinach mieszanych, czy można rzeczywiście zmienić wyznanie?, wizerunek obcego, prawosławni, Polacy czy Żydzi?);
- Religijność ewangelicznych chrześcijan–baptystów w środowisku prawosławnych katolików;
- Wspólnota tradycyjna a katolickie ruchy religijne — nowe oblicze religijności (formy kultu religijnego od lat 30. do 90., Polak–katolik a Ukrainiec, pojawienie się nowych ruchów katolickich, msze święte w duchu odnowy, rozłam wspólnoty wiernych w Gródku);
- Święte obrazy w cyklu życiowym jednostki;
- Cudowny wizerunek św. Antoniego jako znak tożsamości polskiej wspólnoty w Gródku polskim (historia i teraźniejszość cudownegoi wizerunku, cuda św. Antoniego, cuda doświadczane przez jednostkę, św. Antoni i Żydzi — zmitologizowany obraz obcego);
- Wizerunek Żyda — mit i plotka;
- Eklektyczny charakter lecznictwa ludowego (uzdrowiciel, źródła wiedzy medycznej, przyczyny chorób, terapia);
- Kontakty świata żywych ze światem zmarłych we wspólnocie wyznaniowej (przygotowanie do pochówku, pogrzeb);
- Apokalipsa ludowa.
II. WOŁYŃ:
- Problemy tożsamości Polaków na Żytomierszczyźnie;
- Rozwój instytucji religijnych na Żytomierszczyźnie w świetle problematyki etnicznej;
- "My szlachta polska" — rzecz o Polakach z obwodu żytomierskiego na Ukrainie;
- Potoczny wizerunek Ukraińca;
- Śmierć a codzienność. Obrzęd pogrzebowy na Żytomierszczyźnie;
- Rzecz o alkoholu w kulturze żytomierskiej.
• • • •
Zapraszam do licytacji.
|
|
|
|
