MUNDUR I ODZNAKI WOJSKA POLSKIEGO Historia munduru żołnierza polskiego, znaków i barw nadal pozostaje otwartym, interesującym rozdziałem Wojska Polskiego. To one uosabiają szczytne cnoty żołnierskie patriotyzm, siłę i podstawową wartość wojska duch oddziału źródło kultu tradycji oddziału, duma z noszonego munduru, odznaki czy barwy, wiara w obowiązek dorównania tym samym poprzednikom co krwią pisali historię batalionu, pułku, brygady, dywizji. W książce pokazano i opisano ponad 700 odznak,oznak,emblematów i innego rodzaju znaków wojskowych. SPIS TREŚCI MUNDUR WOJSKOWY Rodzaje umundurowania Wojskowe nakrycia głowy Oznaki wojskowe Zasady noszenia orderów i odznak ODZNAKI I EMBLEMATY Pierścień oficerski Sztab Generalny WP WOJSKA LĄDOWE OKRĘGI WOJSKOWE Krakowski Okręg Wojskowy Emblematy Kompanii Reprezentacyjnej KOW Emblemat Komendy Ochrony KOW Pomorski Okręg Wojskowy Sląski Okręg Wojskowy Oddział Oświatowo-Wychowawczy Warszawski Okręg Wojskowy Emblematy Garnizonu m.st. Warszawy DYWIZJE 1 Warszawska Dywizja Zmechanizowana im. Tadeusza Kościuszki — Legionowo 2 Pomorska Dywizja Zmechanizowana im. gen. Jana Henryka Dąbrowskiego — Szczecinek 4 Lubuska Dywizja Zmechanizowana im. Jana Kilińskiego — Krosno Odrzańskie 5 Kresowa Dywizja Zmechanizowana im. króla Bolesława Chrobrego — Gubin 10 Sudecka Dywizja Zmechanizowana — Opole 12 Szczecińska Dywizja Zmechanizowana im. Bolesława Krzywoustego — Szczecin 15 Warmińsko-Mazurska Dywizja Zmechanizowana im. króla Władysława Jagiełły — Olsztyn 16 Pomorska Dywizja Zmechanizowana im. króla Kazimierza Jagiellończyka — Elbląg 11 Dywizja Kawalerii Pancernej im. króla Jana III Sobieskiego — Żagań 8 Bałtycka Dywizja Obrony Wybrzeża im. Bartosza Głowackiego — Koszalin 25 Dywizja Kawalerii Powietrznej im. księcia Józefa Poniatowskiego — Łódź Emblematy jednostek 25 DKP BRYGADY 2 Brygada Zmechanizowana Legionów im. marszałka Józefa Piłsudskiego — Wałcz 3 Brygada Zmechanizowana Legionów im. Romualda Traugutta — Lublin 7 Pomorska Brygada Zmechanizowana im. gen. Stanisława Grzmot-Skotnickiego - Słupsk 8 Kołobrzeska Brygada Zmechanizowana 9 Podlaska Brygada Zmechanizowana im. gen. broni Władysława Sikorskiego — Siedlce 10 Opolska Brygada Zmechanizowana im. płk. Piotra Wysockiego — Opole 11 Brygada Zmechanizowana im. hetmana wielkiego koronnego Stanisława Zółkiewskiego — Zary 12 Brygada Zmechanizowana im. gen. broni Józefa Hallera — Szczecin 14 Brygada Zmechanizowana im. Bohaterów Westerplatte — Elbląg 15 Giżycka Brygada Zmechanizowana im. Zawiszy Czarnego - Giżycko 16 Pomorsko-Warmińska Brygada Zmechanizowana im. hetmana wielkiego koronnego Stanisława Koniecpolskiego — Morąg 18 Białostocka Brygada Zmechanizowana im. marszałka Edwarda Rydza-Smigłego 20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana im. hetmana Wincentego Gosiewskiego 29 Szczecińska Brygada Zmechanizowana im. króla Stefana Batorego 1 Warszawska Brygada Pancerna im. Tadeusza Kościuszki — Wesoła 4 Suwalska Brygada Kawalerii Pancernej im. gen. bryg. Zygmunta Podhorskiego — Orzysz . 5 Brygada Pancerna „Skorpion” — Opole 9 Brygada Kawalerii Pancernej im. króla Stefana Batorego — Braniewo 10 Brygada Kawalerii Pancernej Swiętoszów 12 Brygada Kawalerii Pancernej — Złocieniec 34 Brygada Kawalerii Pancernej — Żagań 36 Brygada Pancerna — Trzebiatów 21 Brygada Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza — Rzeszów 22 Karpacka Brygada Piechoty Górskiej — Nysa 6 Brygada Desantowo-Szturmowa im. gen. bryg. Stanisława Franciszka Sosabowskiego — Kraków 1 Mazurska Brygada Artylerii im. gen. Józefa Bema — Węgorzewo 5 Brygada Artylerii Armat — Głogów 6 Toruńska Brygada Artylerii im. gen. Józefa Bema 23 Sląska Brygada Artylerii — Zgorzelec 61 Skwierzyńska Brygada Przeciwlotnicza 1 Brzeska Brygada Saperów im. gen. Tadeusza Kościuszki — Brzeg 2 Mazowiecka Brygada Saperów - Kazuń Nowy 4 Brygada Saperów — Gorzów Wielkopolski 5 Brygada Saperów im. gen. Ignacego Prądzyńskiego — Szczecin 2 Brygada Łączności — Wałcz 15 Sieradzka Brygada Radioliniowo-Kablowa 1 Gdańska Brygada Obrony Terytorialnej im. gem. Józefa Wybickiego PUŁKI 5 Pułk Zmechanizowany — Szczecin 6 Pułk Zmechanizowany Legionów im. marszałka Józefa Piłsudskiego — Wałcz 9 Pułk Zmechanizowany im. Lucyny Herc — Stargard Szczeciński 12 Pułk Zmechanizowany — Gorzów Wielkopolski 13 Pułk Zmechanizowany — Kożuchów 17 Pułk Zmechanizowany — Mięc 25 Pułk Zmechanizowany - Gliwice 33 Pułk Zmechanizowany — Złocieniec 41 Pułk Zmechanizowany — Szczecin 73 Pułk Zmechanizowany Ułanów Karpackich - Gubin 1 Ciechanowski Pułk Artylerii Mieszanej im. marszałka Józefa Piłsudskiego 2 Pułk Artylerii Mieszanej Legionów im. króla Władysława IV — Szczecin 4 Kołobrzeski Pułk Artylerii Mieszanej im. gen. Wincentego Aksamitowskiego 5 Pułk Artylerii — Sulechów 9 Bartoszycki Pułk Artylerii 10 Siąski Pułk Artylerii Mieszanej im. kadeta Zygmunta Kuczyńskiego — Kędzierzyn-Koźle 11 Pułk Artylerii im. gen. dyw. Stanisława Kopańskiego — Żary 13 Kostrzyński Pułk Artylerii 14 Suwalski Pułk Artylerii Przeciwpancernej im. marszałka Józefa Piłsudskiego 16 Pomorski Pułk Artylerii — Braniewo 16 Morąski Pułk Artylerii Przeciwpancernej im. gen. Krzysztofa Arciszewskiego 17 Gnieźnieński Pułk Artylerii Przeciwpancernej im. króla Bolesława Chrobrego 20 Pułk Artylerii Przeciwpancernej — Zary 30 Pomorski Pułk Artylerii Mieszanej — Stargard Szczeciński 2 Pomorski Pułk Rakiet im. hetmana Jana Zamoyskiego — Choszczno 3 Pułk Rakiet im. Stefana Batorego — Biedrusko 1 Modliński Pułk Przeciwlotniczy 2 Zachodniopomorski Pułk Przeciwlotniczy — Rogowo 5 Kresowy Pułk Artylerii Przeciwlotniczej — Gubin 8 Koszaliński Pułk Przeciwlotniczy 11 Bolesławicki Pułk Artylerii Przeciwlotniczej 13 Elbląski Pułk Artylerii Przeciwlotniczej 15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy 124 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej — Szczecin 4 Bydgoski Pułk Dowodzenia POW 9 Pułk Dowodzenia WOW — Białobrzegi 10 Wrociawski Pułk Dowodzenia 4 Giżycki Pułk Zakłóceń Radiolokacyjnych 5 Zgierski Pułk Radiotechniczny 9 Warmiński Pułk Radioelektroniczny - Lidzbark Warmiński 12 Pułk Radioliniowo-Kablowy Ziemi Swieckiej — Swiecie nad Wisłą 14 Strzegomski Pułk Radioliniowo-Kablowy 1 Pułk Przeciwchemiczny — Zgorzelec 4 Brodnicki Pułk Przeciwchemiczny im. Ignacego Mościckiego 3 Włocławski Pułk Pontonowy im. gen. Karola Sierakowskiego 1 Pułk Drogowo-Mostowy im. Romualda Traugutta — Dęblin 2 Inowrocławski Pułk Komunikacyjny im. gen. Jakuba Jasińskiego 10 Warszawski Pułk Samochodowy im. mjr. Stefana Starzyńskiego 12 Małopolski Pułk Komunikacyjny Ziemi Niżańskiej - Nisko 1 Legionowski batalion dowodzenia 2 Batalion dowodzenia — Szczecinek 8 Batalion dowodzenia — Koszalin 10 Batalion dowodzenia — Opole 12 Batalion dowodzenia — Szczecin 14 Przemyski batalion dowodzenia 15 Olsztyński batalion dowodzenia 16 Batalion dowodzenia — Elbląg 1 Pułtuski batalion saperów 2 Stargardzki batalion saperów — Stargard Szczeciński 5 Kresowy batalion saperów — Krosno Odrzańskie 11 Batalion saperów — Zary 14 Batalion saperów — Kostrzyń 16 Tczewski batalion saperów — Tczew 18 Karkonoski Pułk Przeciwlotniczy — Jelenia Góra 55 Pułk Przeciwlotniczy — Szczecin 69 Leszczyński Pułk Artylerii Przeciwlotniczej im. gen. dyw. Stefana Grota-Roweckiego . BATALIONY 1 Siedlecki batalion rozpoznawczy 3 Mazurski batalion rozpoznawczy im. płk. Jana Kozietulskiego — Giżycko 5 Batalion rozpoznawczy im. Jana Nepomucena Umińskiego — Opole 6 Kresowy batalion rozpoznawczy im. gen. Józefa Hallera — Gubin 8 Lęborski batalion rozpoznawczy 10 Rozpoznawczy batalion strzelców konnych — Żagań 12 Batalion rozpoznawczy — Szczecin 18 Pomorski batalion rozpoznawczy — Elbląg 5 Batalion strzelców podhalańskich im. gen. bryg. Andrzeja Galicy — Rzeszów 17 Batalion saperów wielkopolskich im. gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby — Szczecin 19 Batalion saperów Ziemi Lęborskiej 1 Batalion remontowo-budowlany 2 Batalion remontowy — Czarne 4 Batalion remontowy — Krosno Odrzańskie 8 Batalion remontowy — Kołobrzeg 11 Batalion remontowy — Zary 8 Batalion zaopatrzenia — Koszalin 11 Batalion zaopatrzenia — Żagań 45 Batalion medyczny — Stargard Szczeciński 2 Batalion obrony przeciwchemicznej — Grudziądz INNE JEDNOSTKI 6 Samodzielny oddział topogeodezyjny — Toruń 22 Wojskowy ośrodek topograficzno-kartograficzny — Ostrów Mazowiecka Jednostka wojskowa 1109 — Grudziądz Jednostka wojskowa 1401 — Dziwnów Jednostka wojskowa 2218 Choszczno Jednostka wojskowa 2430 — Szeroki Bór Jednostka wojskowa 2962 — Grójec Węzeł łączności KOW Węzeł łączności POW Węzeł łączności WOW Emblematy innych jednostek wojsk lądowych WOJSKA LOTNICZE I OBRONY POWIETRZNEJ Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej Wojska Rakietowe i Artylerii WLOP Wojska Radiotechniczne Centralne Stanowisko Dowodzenia Dowódcy WLOP Warszawa . 3 Ośrodek Kierowania Ruchem Lotniczym — Gdańsk . . . DYWIZJE 2 Dywizja Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego — Piła 3 Dywizja Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego Swidwin BRYGADY 1 Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej — Bytom 3 Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej Warszawa 4 Gdyńska Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej . . PUŁKI I ESKADRY 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego . Warszawa im. gen. pil. Stefana Pawlikowskiego Mińsk Mazowiecki 1 Eskadra Lotnictwa Myśliwskiego 1 PLM 2 Eskadra Lotnictwa Myśliwskiego 1 PLM 3 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego . .Poznań” 6 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego — Piła 7 Pułk Lotnictwa Bombowo-Rozpoznawczego Powidz 8 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego — Mirosławiec 9 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego — Zegrze Pomorskie 10 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego — Łask 11 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego im. płk. pil. Bolesława Orlińskiego — Wrocław 13 Pułk Lotnictwa Transportowego im. ppłk. pil. Stanisława Skarżyńskiego Kraków ... I i 2 Eskadra 13 Pułku Lotnictwa Transportowego im. ppłk. pil. Stanisława Skarżyskiego 28 Słupski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego — Słupsk 32 Pułk Lotnictwa Rozpoznania Taktycznego — Sochaczew 36 Specjalny Pułk Lotnictwa Transportowego — Warszawa 40 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Bombowego — Swidwin 41 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego Malbork 47 Szkolny Pułk Smigłowców — Nowe Miasto nad Pilicą 49 Pułk Smigłowców Bojowych — Pruszcz Gdański 2 Eskadra 49 PSB 3 Eskadra 49 PSB 56 Pułk Smiglowców Bojowych Inowrocław 58 Lotniczy Pułk Szkolny Dęblin 60 Lotniczy Pułk Szkolny — Radom 61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy — Biała Podlaska 19 Lotnicza Eskadra Holownicza — Słupsk 23 Lotnicza Eskadra Szkolna im. por. nawig. Jana Dzieńkowskiego — Dęblin 45 Lotnicza Eskadra Doświadczalna — Modlin 78 Pułk Rakietowy Obrony Powietrznej — Mrzeżyno 79 Poznański Samodzielny Pułk Rakietowy Obrony Powietrznej 3 Pułk Zakłóceń Radioelektronicznych — Lidzbark Warmiński 8 Pułk Zabezpieczenia — Poznań BATALIONY 45 Batalion łączności — Malbork 87 Batalion łączności — Piła Batalion łączności i ubezpieczenia lotów — Swidwin 4 Batalion radiotechniczny — Warszawa 27 Batalion radiotechniczny — Witkowo Pyrzyckie 36 Batalion radiotechniczny — Kraków WARSZTATY DYWIZJONY 1 Dywizjon okrętów rakietowych (typu OSA 2 Dywizjon okrętów rakietowych — Gdynia 11 Dywizjon ścigaczy — Hel 13 Dywizjon trałowców — Hel Dywizjon okrętów podwodnych — Gdynia Okręty badawcze OKRĘTY ORP „Błyskawica” (niszczyciel — muzeum) ORP „Warszawa” (niszczyciel) ORP „Grunwald” (okręt dowodzenia) ORP „Kaszub” (fregata) ORP „ „Dzik” (okręt podwodny) ORP „ „Orzeł” (okręt podwodny) ORP . „Lech” (okręt ratowniczy) ORP Piast” (okręt ratowniczy) ORP „Arctowski” (okręt hydrograficzny) ORP „Heweliusz” (okręt hydrograficzny) ORP „ „Hydrograf” (okręt hydrograficzny) ORP „ „Kopernik” (okręt hydrograficzny) ORP „Nawigator” (okręt hydrograficzny) ORP „Gryf” (okręt szkolny) 45 Polowe warsztaty lotnicze — Malbork 46 Polowe warsztaty lotnicze — Powidz 47 Warsztaty sprzętu łączności i ubezpieczeń lotów — Poznań 49 Polowe warsztaty lotnicze — Bydgoszcz 50 Polowe warsztaty lotnicze — Słupsk 54 Warsztaty lotnicze — Radom INNE JEDNOSTKI 2 Baza Lotnicza — Bydgoszcz Batalion dowozu materiałów pędnych i smarów — Powidz Jednostka wojskowa 1074 - Poznań Jednostka wojskowa 1410 — Warszawa Jednostka wojskowa 2650 — Swidwin Jednostka wojskowa 2823 — Poznań Jednostka wojskowa 3859 — Bytom-Radzionków Jednostka wojskowa 4961 — Słupsk MARYNARKA WOJENNA Stanowisko Dowodzenia Marynarki Wojennej — Gdynia FLOTYLLE 3 Flotylla Okrętów im. komandora Bolesława Romanowskiego — Gdynia ORF „Iskra” (okręt szkolny) ORP „Wodnik” (okręt szkolny) KOMENDY PORTU Komenda Portu Wojennego — Gdynia JEDNOSTKI LOTNICZE Gdyńska Brygada Lotnictwa MW im. komandora por. pil. Karola Trzaski-Durskiego 7 Pułk Lotnictwa Specjalnego MW — Siemirowice 1 Pucki Dywizjon Lotniczy im. komandora por. pil. Edwarda Szystowskiego — Babie Doły . 2 Dywizjon Lotniczy — Darłowo INNE JEDNOSTKI .. Zespół Informatyki MW — Gdynia 1 Morski Pułk Strzelców im. płk. Stanisława Dąbka — Gdynia 11 Pułk Łączności im. płk. Kazimierza Pruszkowskiego — Wejherowo . 8 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej — Międzyzdroje 42 Dywizjon Techniczny - Babie Doły Centralna Składnica Marynarki Wojennej im. kontradmirała Xawerego Czernickiego Inne emblematy jednostek Marynarki Wojennej SZKOLNICTWO I INSTYTUTY NAUKOWE Akademia Obrony Narodowej — Warszawa Wyższy Kurs Obrony — AON Wyższy Kurs Doskonalenia Oficerów — AON Wydział Lotniczy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej — AON Wydział Nauk Humanistycznych - AON Podyplomowe Studium Operacyjno-Strategiczne — AON Podyplomowe Studium Operacyjno—Logistyczne — AON Podyplomowe Studium Historii Sztuki Wojennej - AON Podyplomowe Studium Informatyki, Zarządzania i Analizy Systemowej — AON Odznaki Akademii Wojskowych Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego — Warszawa Wojskowa Akademia Medyczna im. gen. dyw. Bolesława Szareckiego — Łódź Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte — Gdynia Wydział mechaniczno-elektryczny Akademii Marynarki Wojennej — Gdynia Wyższe Szkoły Oficerskie Wyższa Szkoła Oficerska im. gen. Józefa Bema — Toruń Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Łączności — Zegrze Wyższa Szkoła Oficerska im. Tadeusza Kościuszki — Wrocław Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Obrony Przeciwlotniczej im. Romualda Traugutta — Koszalin Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych — Dęblin Centrum Szkolenia ONZ — Kielce Centrum Szkolenia Radioelektronicznego — Jelenia Góra Centrum Szkolenia Czołgowo-Samochodowego — Piła Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej im. wiceadmirała Józefa Unruga — Ustka Centrum Szkolenia Inżynieryjno-Lotniczego — Oleśnica Ośrodek Szkolenia Specjalistów Ubezpieczania Lotów — Grudziądz 11 Centrum Szkolenia Specjalistów Samochodowych — Chełmno Ośrodek Szkolenia Nurków i Płetwonurków WP - Gdynia Ośrodek Szkolenia Specjalistów Wojsk Inżynieryjnych im. gen. Klemensa Kołaczkowskiego—Ełk 6 Ośrodek Szkolenia Specjalistów Łączności — Nowy Dwór Mazowiecki 9 Ośrodek Szkolenia Specjalistów Czołgowych — Ostrów Wielkopolski 41 Ośrodek Szkolenia Specjalistów Samochodowych im. mjr. Henryka Dobrzańskiego„Hubala” — Tomaszów Mazowiecki Wojskowy Ośrodek Szkoleniowo-Kondycyjny — Mrągowo Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych — Warszawa Instytut Nawigacji i Hydrografii Morskiej — Gdynia Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej — Warszawa Srednie szkoły wojskowe INNE ODZNAKI PAMIĄTKOWE Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w Warszawie Sąd Wojsk Lotniczych w Poznaniu Szpital Kliniczny Wojskowej Akademii Medycznej — Łódź Wojskowy Szpital Kliniczny — Bydgoszcz Szpital Wojskowy - Poznań Odznaka muzyka wojskowego WOJSKO POLSKIE W MISJACH POKOJOWYCH SUPLEMENT POWYŻEJ STRONY KSIĄŻKI str 210