"FITOCHROM i MORFOGENEZA ROŚLIN", J.KOPCEWICZ, A.TRETYN, M.CYMERSKI ; PWN, 1992; stan : bdb ; przesyłka polecona : 6,10 zł.
SPIS TREŚCI : I. Ogólna charakterystyka fotomorfogenezy (Jan Kopcewicz) ......... 9 II. Fizykochemiczne podstawy fotomorfogenezy (Mariusz Cymerski)...... 14 1. Energia promienista .............................. 14 1.1. Wstęp ................................... 14 1.2. Natura energii promienistej ....................... 14 1.3. Źródła światła .............................. 16 1.4. Współdziałanie energii promienistej z materią ............ 19 1.5. Pomiar energii świetlnej ......................... 22 1.5.1. Ilość energii ............................ 22 1.5.2. Pomiar jakości światła ...................... 24 1.6. Światło i rośliny ............................. 25 2. Fotomorfogenetyczny układ świetlny ..................... 27 2.1. Światło dzienne .............................. 27 2.2. Zmienność światła dziennego ..................... 30 2.2.1. Elewacja słońca .......................... 31 2.2.2. Filtratory.............................. 34 2.3. Sztuczne źródła światła ......................... 39 2.4. Fotoreceptory............................... 43 2.4.1. Fitochrom ............................. 46 2.4.2. Receptory światła niebieskiego — kryptochrom....... 53 3. Literatura uzupełniająca ........................... 57 11. Fitochrom (Andrzej Tretyn) ........................... 58 1. Odkrycie fitochromu ............................. 58 2. Biochemiczna charakterystyka fitochromu................. 59 2.1. Oczyszczanie fitochromu......................... 60 2.2. Oznaczanie fitochromu ......................... 62 2.2.1. Metody spektrofotometryczne ................. 63 2.2.2. Metody immunochemiczne ................... 64 Struktura fitochromu............................. 65 3.1. Grupa chromoforowa......................... . 66 3.2. Białko fitochromu ............................ 67 3.2.1. Dimeryczna budowa fitochromu ................ 69 3.3. Molekularne różnice między Pr i Pfr ................. 71 3.4. Fitochrom w roślinach zielonych ................... 72 Lokalizacja fitochromu ............................ 74 4.1. Tkankowa lokalizacja fitochromu ................ nA 4.2. Wewnątrzkomórkowa lokalizacja fitochromu ......... 5. Fizykochemiczne właściwości fitochromu............... 5.1. Stan fotostacjonarny (fotorównowagi) ................ 76 5.2. Pośredniki fitochromowe ........................ 77 5.3. Reakcje ciemniowe ............................ 78 5.3.1. Synteza fitochromu ........................ 79 5.3.2. Destrukcja fitochromu .................... on 5.3.3. Osadzalność fitochromu................... 5.3.4. Ciemniowa rewersja ..................... 6. Fizjologiczne podstawy działania fitochromu ............. 6.1. Fitochrom labilny i stabilny .................... 6.2. Reakcje bardzo nisko-, nisko- i wysokoenergetyczne ........ 84 7. Mechanizm działania fitochromu ...................... 87 7.1. Działanie fitochromu: przegląd hipotez ................ 87 7.1.1. Działanie fitochromu na poziomie błon.......... 7.1.2. Rola wapnia w działaniu fitochromu ........... 7.1.3. Fitochrom jako enzym .................... 7.1.4. Fitochrom a acetylocholina ................. 7.2. Czy Pfr jest aktywną formą fitochromu? ............... 102 8. Ewolucja fitochromu ............................. 104 9. Literatura uzupełniająca ........................... 106 IV. Inne barwniki fotomorfogenetyezne (Andrzej Tretyn) ............. 108 1. Wpływ światła ultrafioletowego na rośliny ................ 109 1.1. Procesy indukowane promieniowaniem ultrafioletowym..... 1.2. Fotoreceptor(y) światła ultrafioletowego Wpływ światła niebieskiego na rośliny ....... 2.1. Procesy kontrolowane przez światło niebieskie 2.2. Fotoreceptor(y) światła niebieskiego ................. hj Współdziałanie barwników fotomorfogenetycznych ........... 114 3.1. Współdziałanie światła niebieskiego i ultrafioletowego....... 115 3.2. Współdziałanie fitochromu z innymi fotorecptorami ........ 115 Uwagi końcowe ................................ 117 5. Literatura uzupełniająca ........... Fotokontrola wzrostu i rozwoju roślin..... ł. Światło i ekspresja genów (Andrzej Tretyn)................ 120 1.1. Wpływ światła na rybosomowy i informacyjny RNA ....... 121 1.2. Wpływ światła na aktywność genów jądrowych........... 122 1.3. Wpływ światła na geny chloroplastowe................ 125 1.4. Kontrola aktywności genów kodujących fitochrom......... 127 1.4.1. Struktura genu fitochromowego ................ 127 1.4.2. Regulacja syntezy fitochromu .................. 128 1.4.3. Fitochromowe rośliny transgeniczne.............. 129 1.5. Fotomorfogenetyezne mutanty..................... 131 1.6. Rola sekwencji promotorowych i efektorów w fotoregulacji genów 132 1.7. Literatura uzupełniająca........................ 136 1.8. Odnośniki literaturowe ......................... 137 Światło i enzymy (Andrzej Tretyn) ..................... 137 2.1. Wpływ światła na enzymy syntezy barwników roślinnych..... 139 2.1.1. Akumulacja chlorofilu...................... 139 2.1.2. Synteza antocyjanin ....................... 140 2.1.3. Synteza karotenoidów...................... 142 2.2. Wpływ światła na aktywność enzymów uczestniczących w procesie fotosyntezy i degradacji asymilatów .................. 143 2.3. Wpływ światła na asymilację azotu .................. 145 2.4. Światło a aktywność enzymów jądrowych .............. 147 2.5. Wpływ światła na enzymy oksydoredukcyjne ............ 148 2.6. Podsumowanie .............................. 151 2.7. Literatura uzupełniająca........................ 152 2.8. Odnośniki literaturowe .........................' 152 Światło i hormony (Jan Kopcewicz).................... 153 3.1. Współdziałanie między światłem i hormonami ........... 153 3.1.1. Auksyny .............................. 154 3.1.2. Gibereliny . . ........................... 163 3.1.3. Cytokininy............................ . 169 3.1.4. Etylen ................................ 169 3.1.5. Acetylocholina (Ach) ........:.............. 169 3.2. Rola hormonów w mechanizmie działania światła ......... 173 3.3. Literatura uzupełniająca ........................ 174 3.4. Odnośniki literaturowe ......................... 174 Fotomorfogeneza wewnątrzkomórkowa (Andrzej Tretyn)........ 174 4.1. Różnicowanie plastydów podczas deetiołacji roślin......... 174 4.1.1. Synteza chlorofilu ......................... 175 4.1.2. Rozwój chloroplastów ...................... 177 4.2. Wpływ światła na mitochondria .................... 178 4.3. Peroksysomy (mikrociała) ....................... 180 4.3.1. Typy peroksysomów roślinnych ................ 180 4.3.2. Wpływ światła na rozwój i metabolizm peroksysomów . . 181 4.4. Udział cytoszkieletu w procesach fotomorfogenezy......... 183 4.5. Interakcja fitochromu z organellami komórkowymi ........ 186 4.6. Literatura uzupełniająca ........................ 188 4.7. Odnośniki literaturowe ......................... 188 5. Fotokontrola kiełkowania nasion (Jan Kopcewicz) ........... 189 5.1. Ogólna charakterystyka kiełkowania nasion............. 189 5.2. Wpływ światła na kiełkowanie roślin ................. 190 5.2.1. Światło białe ............................ 190 5.2.2. Czerwień i daleka czerwień ................... 191 5.2.3. Światło niebieskie ......................... 192 5.2.4. Rola fitochromu ......................... 193 5.2.5. Rola substancji wzrostowych .................. 194 5.2.6. Światło i temperatura w regulacji spoczynku i kiełkowania nasion ................................... 199 5.2.7. Nisko- i wysokoenergetyczne reakcje fitochromu ...... 203 5.3. Kiełkowanie nasion w warunkach naturalnych ........... 203 5.4. Literatura uzupełniająca ........................ 204 5.5. Odnośniki literaturowe ......................... 204 6. Fotokontrola wzrostu siewek (Jan Kopcewicz) .............. 205 6.1. Fotoreakcje wzrostowe ......................... 205 6.2. Rola fitochromu............................. 207 6.2.1. Metabolizm fitochromu w etiolowanych siewkach ..... 209 6.2.2. Metabolizm fitochromu w siewkach zielonych ........ 212 6.2.3. Labilny i stabilny fitochi;om .................. 213 6.3. Miejsca recepcji światła w siewkach.................. 215 6.4. Deetiolacja i wzrost siewek w warunkach naturalnych....... 217 6.5. Literatura uzupełniająca ...............).......... 220 6.6. Odnośniki literaturowe ......................... 220 7. Fotokontrola kwitnienia (Mariusz Cymerski) ............... 221 7.1. Reakcje fotoperiodyczne u Pharbitis nil................ 223 7.1.1. Miejsce recepcji sygnału świetlnego .............. 223 7.1.2. Faza jasna fotoperiodu (dzień) ................. 223 7.1.3. Krytyczna długość fazy ciemnej (nocy) — CNL....... 224 7.1.4. Reakcja wymagająca Pfr ..................... 227 7.1.5. Reakcje przerwania nocy (reakcje NB) ............ 227 7.2. Modele funkcjonowania fitochromu w indukcji fotoperiodycznej SDP ... 229 7.3. Model fotoperiodycznej kontroli kwitnienia oparty na fizjologicznej aktywności fitochromu nieodwracalnego ............... 231 7.4. Literaura uzupełniająca ......................... 234 VI. Ekologiczne aspekty fotomorfogenezy (Mariusz Cymerski) ......... 236 1. Przystosowanie do zmian światła spowodowanych porą roku i szerokością geograficzną ................................ 238 2. Autoregulacja „baldachimowania" ..................... 238 3. Fotoregulacja w ekosystemach wodnych.................. 241 3.1. Literatura uzupełniająca ........................ 243 Skorowidz ......................................... 244