Komórka kostna (Osteocyte)

 Nie rzucaj kośćmi bez potrzeby...

FAKTY: Każda kość to w istocie skomplikowana konstrukcja zbudowana ze zmineralizowanych komórek na podobnej zasadzie jak rafa koralowa.

Wszystko zaczyna się od młodych komórek zwanych osteoblastami, które posłusznie wydzielają osteoid – substancję organiczną będącą budulcem macierzy kostnej. Niestety wraz z postępem prac osteoblasty stają się coraz bardziej uwięzione przez produkowany przez siebie osteoid – zostają pogrzebane żywcem! 

Aby przeżyć, osteocyty (bo tak się nazywają dojrzale osteoblasty) ukrywają się w tzw. jamkach kostnych, kontaktując się z sąsiednimi komórkami przy pomocy wypustek cytoplazmatycznych biegnących wąziutkimi kanalikami kostnymi. Po połączeniu się ze sobą komórki te tworzą żywą sieć, która umożliwia wymianę substancji odżywczych i metabolitów wewnątrz kości. Podłączone do sieci komórki informują się wzajemnie, które części kości należy wzmocnić, a którym można pozwolić na częściowy rozkład.

Podczas resorpcji tkanki kostnej przez osteoklasty dochodzi do usunięcia materiału otaczającego osteocyty – to jedyna nadzieja dla uwięzionych komórek. Niestety naprężenia kości ulegają ciągłym zmianom, co skutkuje nieustanną przebudową i wzmacnianiem tkanki, przez co osteocyty nigdy nie mogą opuścić swojego więzienia.

W niektórych przypadkach resorpcja tkanki kostnej postępuje szybciej niż jej odbudowa przez osteoblasty. Wówczas dochodzi o osteoporozy. Osłabienie struktury kości dotyka w szczególności kobiety, u których po menopauzie dochodzi do nagłego spadku stężenia estrogenu (choć wzmożona aktywność osteoklastów może mieć miejsce także u mężczyzn w wyniku obniżonego poziomu testosteronu). W skrajnych przypadkach degradacja może prowadzić do patologicznej łamliwości kości. Na szczęście zmiana trybu życia, suplementy diety oraz środki farmakologiczne mogą z powodzeniem ułatwić życie chorych na osteoporozę.