WSTĘP - SPIS TREŚCI - OPIS:
PRZEDMOWA
Minęło dziesięć lat od ukazania się z druku pierwszego wydania „Historii społecznej i gospodarczej średniowiecza". Uwzględniono więc w wydaniu drugim nowsze a dostępne auto¬rowi prace naukowe. W związku z tym przejrzano dokładnie vały tekst i wiele rozdziałów oraz ich części przeredagowano i rozszerzono. Wykorzystano też uwagi krytyczne, jakie ukazały się w międzyczasie na temat pierwszego wydania, a w szczegól¬ności prof. Kazimierza Tymienieckiego, drukowane w „Kwartal¬niku historycznym" (w r. 1938) oraz prof. Romana Gródeckiego, dzięki uprzejmości którego można się było zapoznać z jego uwa¬gami przygotowanymi na Sekcję krytyczną P. T. H. w Krako¬wie — dotąd nieopublikowanymi. Zmieniono konstrukcję pierw¬szej części książki, zaczynając dzieje społeczne i gospodarcze średniowiecza od Bizancjum i Arabów, a dopiero kolejno wpro¬wadzając rozdział o Germanach. W trzeciej części wprowadzo¬no dwa nowe rozdziały: Państwa bałkańskie i Państwa skandy¬nawskie, oraz wydatnie rozszerzono rozdział: Polska. Dawne ze¬stawienia bibliografii uzupełniono wykorzystanymi pracami.
W szczególności wprowadzono ważniejsze zmiany i uzupeł¬nienia w następujących rozdziałach: Bizancjum w okresie roz¬woju gospodarczego — w ustępie: Kontrola państwa nad prze¬mysłem miejskim; Arabowie — w ustępach: Naśladownictwo wzorów bizantuńkich w gospodarstwie i Rola państwa w urzą¬dzaniu gospodarstwa; Germanowie — w ustępach: Osiedlenie się ludów germańskich w zachodniej Europie, Osadnictwo i ustrój rolny, Ustrój społeczny, a zwłaszcza Życie gospodarcze; Sto¬sunki gospodarcze i społeczne u Węgrów i Słowian — w ustę¬pach: Słowianie zachodni i Słowianie wschodni; Zmiany w go¬spodarstwie wiejskim Europy począwszy od XII wieku — w ustę¬pie: Kolonizacja wsi na prawie niemieckim w Polsce; Handel, komunikacje i organizacja handlu — w ustępach: Normanowie i Słowianie zachodni; Powstanie miast — w ustępie: Powstanie miast w Polsce; Charakterystyka gospodarstwa Europy zachód-
niej w XIV i XV wieku — nowy ustęp: Ulepszenia techniczne? w żegludze oraz zmiany w ustępie: Ceny; Charakterystyka sto¬sunków społeczno-gospodarczyeh w Europie środkowej i wschod¬niej w XIV i XV w. — nowe ustępy: Państwa bałkańskie —■ w szczególności: Stosunki polityczne i społeczno-gospodarcze Bułgarii i Serbii; znaczne zmiany oraz rozszerzenie ustępu: Polska przez wprowadzenie nowych zagadnień: Społeczeństwo stanowe, Stan materialny i produkcja rolnicza ludności wiejskiej* Przejście od ustroju czynszowego do pańszczyiniano-folwarcz¬nego, Ruchy socjalne w Polsce, przeredagowanie zagadnienia: Rozwój miast w Polsce oraz wprowadzenie zagadnień: Górnic¬two i produkcja górnicza w Polsce, i Ceny w Polsce; w końcu: Państwa skandynawskie — w szczególności: Stosunki polityczna i społeczno-gospodarcze Danii, Szwecji i Norwegii.
Autor Kraków, 8 grudnia 1948 r.
SPIS TREŚCI
CZĘŚĆ I PRZEJŚCIE OD STAROŻYTNOŚCI DO ŚREDNIOWIECZA
(OD WIEKU V DO IX)
Str.
Bizancjum w okresie rozwoju gospo¬
darczego . . '.. 7—25
Państwo bizantyńskie azylem cywilizacji . . , 7—11 Stosunki polityczne 7. :— Działalność Justyniana I 7. — Wpływy cywilizacji bizantyńskiej w zachodniej Europie 9. — Wpływy cy¬wilizacji bizantyńskiej na ludy słowiańskie 10.
■Gospodarcze i społeczne stosunki wiejskie . . 11—17 . Ludność i osadnictwo 11. — Rolnictwo 12. — Ustrój rolny 13. — Wielka własność kościelna 13. — Wielka własność świecka 14. — Drobna wolna własność 15. — Społeczno-gospodarcze stosunki ludności wiejskiej 15.
"Miasta i przemysł .- 17—22
Konstantynopol 17. — Tessaloniki 18. — Inne miasta 19. — Skład ludności miejskiej 20.—■ Organizacja przemysłu miejskiego 20.— Kontrola państwa nad przemysłem miejskim 21.
"Komunikacje i organizacja handlu 22—25
Drogi handlowe 22. — Eksport i import 23. — Traktaty han¬dlowe 24. — Kontrola państwa nad handlem 24. — Stanowisko Bizancjum na Morzu Śródziemnym 24.
Literatura 25—26
Arabowie 26—31
Podboje Arabów 26. — Znaczenie cywilizacji greckiej dla Ara¬
bów 26. — Naśladownictwo wzorów bizantyńskich w gospodar¬
stwie 27. — Rola państwa w urządzaniu gospodarstwa, w szcze¬
gólności handlu 29. — Wpływy cywilizacji arabskiej w Europie 31.
Literatura . . . ." 31—32
Germanowie ,■ • • 32—42
Osiedlenie się ludów germańskie.h w zachodniej
Europie ' 32—36
Sposób zajmowania nowych siedzib 32. — Stosunek plemion ger-■ mańskicli do dawnej ludności 34.
Sir.
Osadnictwo, ustrój rolny i społeczny Germanów 35—3& Nowe państwa germańskie 35. — Stanowisko ludów germańskich wobec cywilizacji rzymskiej 35. — Osadnictwo i ustrój rolny 36.— Osadnictwo i ustrój rolny 36. — Ustrój społeczny 37. .
Żyeiegospodarcze 39—42*
Rolnictwo i kultura rolna 39. — Upadek kultury miejskiej 41. — Włość ośrodkiem gospodarstwa 42. — Charakterystyka życia gospodarczego w okresie germańskim 42.
Literatura 42—4S-
Okres merowińsko-karoliński • • - 43—91
Rzymskie podstawy polityczno-spoleczno-gospo-
darcze państwa średni o.w iecznego . . . . 43—48:
Koncepcja polityczna istnienia cesarstwa rzymskiego w średnio¬wieczu 43. — Ziemia podstawą gospodarstwa na przejściu od starożytności do średniowiecza 45. — Początki średniowiecznego ' feudalizmu 46. — Polityczno-spoleczne stanowisko seniorów 47. — Stosunek Karola "Wielkiego do feudalizmu. 47. — Beneficja za Karolingów 48.
Literatura . . • . . 48—49J
Rolnictwo i jego społeczna organizacja . . . 49—61
' Wielka własność, jej podział i struktura 49. — Źródła do organi¬zacji wielkiej własności 50. — Organizacja techniczno-gospodarcza włości: rezerwa pańska i łany 52. — Trójpolówka 53. — Organi¬zacja administracyjno-gospodarcza włości. 54. —- Tworzenie się ustroju władztwa gruntowego 55. — Społeczne stosunki ludności wiejskiej w epoce merowińskiej 56. — Społeczne stosunki ludności wiejskiej w epoce karolińskiej 57. — „Goście" (Hospites) 59.
Literatura 61
Przemysł. . . . 62—69-
Ogólna charakterystyka przemysłu 62. — Rola panów świeckich w rozwoju przemysłu 62. — Rola duchowieństwa w rozwoju przemysłu 63. — Kwestia wolnego rzemiosła 64. — Klasztorne osiedla przemysłowe za Karolingów 64. —- Geneza średniowiecz¬nego flandryjskiego przemysłu sukienniczego 65. ■— Główne grupy przemysłu za Karolingów 66. — Wynalazki techniczno 69.
Literatura ■ 69 ■
Górnictwo
Uwagi ogólne 70. — Sposoby, wydobywania soli 70. — Regale górnicze 70. — Najstarsze saiiny 71. — Poszukiwania za złożami kruszców 71. — Społeczna. organizacja górnictwa 71.
Literatura . ., . . 72
Handel i miasta . ." . . < _.. _ 72—86■
Handel śródziemnomorski za-Merowingów 72, — Miasta za Mero-wingów 74. — Targi 76. — Wpływ Saracenów na śródziemno¬morski handel za Karolingów 76. — Zmiana kierunku dróg han¬dlowych i charakter handlu za Karola W. 77. —- Południowo i północno-wschodni handel europejski za Karolingów 79. —■ Rola handlowa Normanów 80. — Ogólna charakterystyka handlu karolińskiego 80. — Upadek miast za Karolingów 82. — Stosunek państwa do handlu za Karolingów'83. — Rola Żydów w handlu okresu karolińskiego 84.
Literatura . . . . . ' . . ' . . . . 86—87
Sir.
Pieniądz i ustrój skarbowy . . '. • - ...'. 87—91
Rola pieniądza w okresie merowińako-karolińskim 87. — Monety merowińskie oparte na wzorach rzymskich 88. —■ Ograniczone prawa królewskie w zakresie monetarnym za Merowingów 88. — Reforma ustroju monetarnego za Karola W. 88. — Merowiński system skarbowy 90. — Karoliński system skarbowy 90.
Literatura *1
CZĘŚĆ II WŁAŚCIWE ŚREDNIOWIECZE
(OD WIEKU X DO POŁOWY XIV)
Okres feudalny ■ ■ ■ ■ ■ • - • • 95-249
■Charakterystyka ustroju feudalnego . . . . 95—109 Uwagi ogólne.
Literatura ' 100—101
■Gospodarstwo wiejskie w okresie feudalnym . . 101—118
Ogólne uwagi o życiu gospodarczym 101. — Liczba ludności 102. — Ogólna charakterystyka wielkiej własności 103. —■ Wielka własność duchowieństwa 103. — Wielka własność panujących 104.— Wielka własność świeckich możnowładców 104. — Organizacja władztwa gruntowego 105. — Dwory pańskie 106.—-Podział ziemi w ustroju władztwa gruntowego 107. — Wspólnoty 108. — Systemy uprawy pól 109. — Kategorie ludności wiejskiej 110. — Świadczenia ludności wiejskiej 111. — Organizacja administracji życia wiej¬skiego 114.
Literatura . . . . . . .. . . . 118—120
Stosunki gospodarcze i społeczi, e u Węgrów i Sło¬
wian 120—134
Węgry: organizacja polityczno-społeczno-gospodarcza 120. — Sło¬wianie, zachodni: organizacja polityczno-społeczno-gospodarcza — kultura rolnicza 122. — Słowianie południowi: organizacja po-lityczno-społeczno-gospodarcza — kultura rolnicza 127. — Słowia¬nie wschodni: organizacja polityczno-społeezno-gospodarcza 129.
Literatura . .' . . . 134—136
Zmiany w gospodarstwie wiejskim Europy po¬
cząwszy od XII wieku 136—156
Stosunki polityczne 136. — Migracje ludności 137. — Gospodarcza rola cystersów 137, —Goście 139. — Karczunki i nowe wsie 139.— Walka kolonistów z wodą i bagnami 143. — Kolonizacja Niemiec wschodnich 143. — Ustosunkowanie się starego władztwa grun¬towego w Europie zachodniej do nowego gospodarstwa czynszo¬wego 145. — Kolonizacja wsi na prawie niemieckim w Polsce, w Czechach i na Węgrzech 149.
Literatura ' 156—157
Slr.
Upadek gospodarczy państwa.bizantyńskiego . . 158—162"
Polityczna organizacja państwa w drugiej połowie istnienia cesar¬stwa 158. — Stosunki rolne 159. — Handel i polityka handlo¬wa 160. — Rola Wenecji, Genui i Pizy w upadku Bizancjum 160,
Literatura" ' . . . . - 162
Handel, komunikacje i organizacja handlu . . . 162—190
Ogólna charakterystyka handlu europejskiego do drugiej połowy X w. 162. — Rola miast włoskich w odrodzeniu gospodarczym Europy 164. — Wenecja 165. —■ Genua i Piza 165. — Walki z mu¬zułmanami a rozwój handlu 166. — Komunikacja miast włoskich z wnętrzem Europy 167. — Rola Flandrii, normandzkich Wikingów i Słowian w odrodzeniu gospodarczym Europy 168. — Flan¬dria 169. — Normanowie 170. — Słowianie zachodni 171. ■— Słowianie wschodni 174. — Komunikacje w epoce feudalnej: Komunikacje lądowe 175. — Komunikacje rzeczne 176. —- Komu¬nikacje morskie 176. —■ Organizacja ha*dlu: Warunki bezpieczeń¬stwa średniowiecznego kupca 177. — Targi i jarmarki 178. — Targi szampańskie 181.-—Rozwój gildii kupieckiej i Hanzy 183.— Hanza niemiecka 185. — Przedmioty międzynarodowego handlu 188.
Literatura . . . ... . . ... . 190—193
Powstanie miast . . ■ . . 193—210
Geneza i rozwój komun włoskich 193. — Konsulowie 194. — Sprawa niezależności politycznej komun włoskich 194. — Po-desta — ogólne zgromadzenie mieszczan — rada większa — rada mniejsza 195. — Gmina ludowa — kapitan — tyran — absolutny władca 190. — Geneza i rozwój miast flandryjskich 197. — Miasta w pólnocno-zachodniej Europie do XI wieku 197. — Tworzenie się średniowiecznego miasta pod względem prawnym 198. — Mie¬szczaństwo 200. — Rozwój prawa miejskiego i instytucyj miej¬skich 200. — Instytucja pokoju miejskiego i powstanie autono¬micznej gminy miejskiej 201. — Finanse miejskie i urzędy miej¬skie 202. — Organizacja miast włoskich i flandryjskich wzorem dla miast europejskich 203. — Powstanie miast w Polsce, w Czechach i na Węgrzech 203.
Gospodarstwo miejskie 210—217
Uwagi ogólne 210. — Wielkość średniowiecznego miasta i jego ogólny charakter 211. — Polityka żywnościowa miast 212. — Prawo składu i prawo o gościach 213. — Rozwój oświaty w mia-Btach 215. — Pierwsze przejawy kapitalizmu w średniowiecznych miastach 215.
Literatura 217—219
Górnictwo, przemysł i ich organizacja . . . . . 219—232
Główniejsze działy i ośrodki produkcji górniczej 219. — Główniej-sze działy i ośrodki przemysłu 222. — Organizacja przemysłu: Kwestia kapitalizmu przemysłowego w średniowieczu 225. — Cechy: Definicja i geneza cechów 226. — Monopol produkcji 228. — Monopol sprzedaży 229. — Równe warunki produkcji i sprze¬daży 230. — Stosunek majstrów do robotników w ustroju cecho¬wym 231. — Opieka społeczna w ustroju cechowym 231. — Sto¬sunek cechów do władzy publicznej 231.
Literatura - . ' , . . 232—233
Pieniądz, kredyt i handel pieniężny. . . . . 234 - 248-
Ustrój monetarny w okresie feudalnym (epoka denarowa) 234. —■ ■ Polityka monetarna panujących i możnowładców 236. — Moneta groszowa (epoka groszowa) 237. — Moneta złota 238. — Kredyt i handel pieniężny: Pożyczki konsumpcyjne 240. —-Kredyt w han¬dlu morskim 241. — Kredyt w handlu lądowym 240. — Pożyczki gotówkowe 241. — Rola Włochów w rozwoju kredytu 242. — Rola Żydów w rozwoju kredytu 244. — Kahorsyni 244. — Templa¬riusze 245. — Ogólna charakterystyka pierwszych przejawów kapitalizmu finansowego 246. — Stanowisko Kos'ciola wobec handlu towarowego i pieniężnego 246,
Literatura . ,'. . 248—249*
CZĘŚĆ III
PRZEJŚCIE OD ŚREDNIOWIECZA DO CZASÓW NOWOŻYTNYCH
(OD POŁOWY WIEKU XIV DO POŁOWY XV)
Okres formowania się państw naro¬
dowych ■ ■ 253~378
Przeobrażenia w stosunkach polityczno-społeczno-
gospodarczych . , 253—263"-
Stopniowy upadek stanowego ustroju państwowego 253. — Pierwsze nowożytne ustroje państwowe we Włoszech i ich orga¬nizacja 254. — Reforma ustroju państwowego w innych krajach europejskich 256. — Stosunek państw narodowych do życia gospodarczego 258. — Początki polityki merkantylistycznej 260.
Literatura . . . 263-
Charakterystyka gospodarstwa Europy zachodniej
w XIV i XV wieku 264—278
Uwagi ogólne 264. — Klęski elementarne jako czynniki tamujące rozwój życia gospodarczego 264. — Stan gospodarstwa w sto¬sunku do poprzedniego okresu 267. — Monopolistyczne organizacje kartelowe w handlu i przemyśle 269. —■ Ulepszenia techniczne w żegludze 272. — Kredyt i instytucje kredytowe 273. — Ceny 276. — Kryzysy rolne 277.
Literatura 278—279-
Ruchy socjalne w Europie zachodniej . . . . 279—300>
Uwagi ogólne 279. — Ruchy chłopskie we Włoszech 280. — Po¬wstanie Flandrii morskiej 282. — Powstanie chłopskie we Fran¬cji 284. — Powstanie chłopskie w Anglii 286. — Ruchy chłopskie w Hiszpanii 291. — Początki ruchów chłopskich w Niem¬czech 291. — Rewolucja socjalna w miastach — Pospólstwo przeciw patrycjatowi miejskiemu 293. — Czeladnicy przeciw majstrom — Związki czeladników^ 298.
Literatura . . 300—3011
Str.
■Charakterystyka stosunków społeczno-gospodar-
c z y c h Europy środkowej i wschodniej w XIV
i XV wieku 301—376
Państwa bałkańskie: Stosunki polityczne i społeczno-.gospodarcze Bułgarii 301. — Stosunki polityczne i społeczno-gospodarcże Serbii 306.
W ę g r y: Stosunki polityczne 308. — Wielka własność i położenie ludności wiejskiej 310. — Dobywanie szlachetnych kruszców. 311.— Miasta i handel 311. — Położenie ludności miejskiej 313.
Czechy: Sytuacja polityczna i rozwój wielkiej własności 314.— Dalsze etapy rozwoju wiejskiej kolonizacji na prawie niemiec¬kim 317. — Miasta 318. —■ Rozwój rzemiosła i handlu 319. — Ruchy husyckie 320. — Połączenie ruchu religijnego i narodo¬wościowego 321. — Udział miast i drobnej szlachty w ruchu husyckim 322. ■— Udział chłopów w ruchu htisyckim 323.
Polska: Zmiany polityczno-społeczno-gospodareze 325.—Orga¬nizacja dóbr i innych dochodów państwowych 327. — Kolonizacja w Polsce 328. — Kolonizacja w W. Ks. Litewskim 329. — Orga¬nizacja wielkiej własności prywatnej w Polsce 330. — Społeczeń¬stwo stanowe 333. —Stan materialny i produkcja rolnicza ludności wiejskiej 338. — Przejście od ustroju czynszowego do pańszczyż-niano-folwarcznego 340. — Ruchy socjalne w Polsce 342. — Wielka własność i geneza folwarku na Litwie 346. ■— Rozwój miast w Polsce 347. — Górnictwo i produkcja górnicza w Polsce 349. ■— Stosunki handlowe Polski średniowiecznej z zagranicą 350. — Ceny w Polsce 353. — Handel W. Ks. Litew¬skiego 356.
"Ruś moskiewska: Powstanie moskiewskiego państwa 357. — Budowa państwa i gospodarstwa za Iwana Kality 359. — Koloni¬zacja ziem ruskich 360. — Wielka własność 362. — Zmiany w położeniu ludności wiejskiej 363. — Handel i miasta 364.
Państwa skandynawskie: Uwagi ogólne 366. — Sto¬sunki polityczne i społeczno-gospodarcze Danii 366. — Stosunki polityczne i społeczno-gospodarcze Szwecji 370. — Stosunki polityczne i społeczno-gospodarcze Norwegii 374.
"Literatura . . . 376—378
WIELKOŚĆ 25X18 CM,MIĘKKA OKŁADKA,LICZY 384 STRONY.
STAN :OKŁADKA DST+/DB- /GRZBIET PODKLEJONY KLEJEM/,STRONY SĄ POŻÓŁKŁE,BLOK KSIĄŻKI NIE JEST PRZYCIĘTY DO RÓWNA,EGZEMPLARZ JEST NIEROZCIĘTY,POZA TYM STAN W ŚRODKU DB.
KOSZT WYSYŁKI WYNOSI 10 ZŁ - PŁATNE PRZELEWEM / KOSZT ZRYCZAŁTOWANY NA TERENIE POLSKI,BEZ WZGLĘDU NA WAGĘ,ROZMIAR I ILOŚĆ KSIĄŻEK - PRZESYŁKA POLECONA EKONOMICZNA + KOPERTA BĄBELKOWA.W PRZYPADKU PRZESYŁKI POLECONEJ PRIORYTETOWEJ PROSZĘ O DOPŁATĘ W WYSOKOŚCI 3ZŁ.KOSZT PRZESYŁKI ZAGRANICZNEJ ZGODNY Z CENNIKIEM POCZTY POLSKIEJ / .
WYDAWNICTWO OSSOLINEUM WROCŁAW 1949
NAKŁAD 5000 EGZ.
INFORMACJE DOTYCZĄCE REALIZACJI AUKCJI,NR KONTA BANKOWEGO ITP.ZNAJDUJĄ SIĘ NA STRONIE "O MNIE" ORAZ DOŁĄCZONE SĄ DO POWIADOMIENIA O WYGRANIU AUKCJI.
PRZED ZŁOŻENIEM OFERTY KUPNA PROSZĘ ZAPOZNAĆ SIĘ Z WARUNKAMI SPRZEDAŻY PRZEDSTAWIONYMI NA STRONIE "O MNIE"
NIE ODWOŁUJĘ OFERT KUPNA!!!
ZOBACZ INNE MOJE AUKCJE
ZOBACZ STRONĘ O MNIE
