|
Opis
|
Wojtycza K., Hufiec Kraków Kleparz-Łobzów w latach 1[zasłonięte]957-19; Kraków 2007, format 21 cm, s. 225, okładka miękka, czarno-biała wkładka fotograficzna; Spis treści: Warunki działalności hufca, Organizacja pracy Hufca (Komenda Hufca, Instruktorzy, Lokal komendy i izby harcerskie, Drużyny, Szczepy, Ośrodki), Działalność Hufca w latach 1[zasłonięte]957-19 (Lata harcerskie, Akcje letnie), Bibliografia, Wykaz tabel, Indeks nazwisk;
WSTĘP
Przełom lat 1956 i 1957 to jeden z najważniejszych momentów w historii Związku Harcerstwa Polskiego. Po kilku latach nieistnienia, Związek znów podjął działalność wychowawczą wśród młodzieży. Pół roku później powstał hufiec, który przez następne piętnaście lat będzie czołowym hufcem chorągwi krakowskiej. Warto przypomnieć jego historię, w której miały swoje odbicie zmiany jakie w tym czasie następowały w całym ZHP. Autor uważa, że szczególnie dziś, gdy problemy pedagogiczne coraz bardziej dają znać o sobie, a wielu pedagogów szuka skutecznych sposobów wychowania, pisanie o harcerstwie i popularyzacja jego metody wychowawczej na przykładzie wyróżniających się jednostek organizacyjnych jest szczególnie potrzebna. Nie ulega wątpliwości, że „metoda harcerska" sprawdziła się w różnych warunkach i stanowi ważny element dorobku pedagogiki polskiej dwudziestego wieku.
Po ponad trzydziestu latach od zakończenia pracy przez Hufiec Kraków Kleparz-Łobzów, działalność jego jest już historią stanowiącą odrębną i zamkniętą całość w historii harcerstwa na terenie naszego miasta. Jest ona interesująca również przez to, że ilustruje wydarzenia z życia hufca i jego zmiany, a śledząc je można zauważyć także zmiany, jakie następowały w tym czasie w życiu całego kraju. Pojawiają się niełatwe problemy natury ideologicznej, stosunku do harcerstwa władz oświatowych i politycznych oraz funkcjonowania organizacji w złożonej rzeczywistości Polski okresu od drugiej połowy lat pięćdziesiątych, po początek lat siedemdziesiątych.
Patrząc z pewnej perspektywy, można stwierdzić, że okres kiedy działał Hufiec Kraków Kleparz-Łobzów, był dobrym okresem dla harcerstwa. Było ono wówczas mocne tak pod względem organizacyjnym jak i pod względem inicjatyw programowych. Mocną stroną hufca były zarówno dobra organizacja pracy, atrakcyjny program, jak i liczne, wzorowo prowadzone akcje obozowe. Ich efektem były osiągnięte cele wychowawcze w stosunku do tysięcy młodzieży, która wyniosła z harcerstwa zdrowy system wartości oparty na służbie Ojczyźnie.
Pierwszą i dotądjedynąpróbą opisu działalności Hufca Kraków Kleparz-Łobzów jest broszura Zarys działalności Hufca Kraków Kleparz-Łobzów w latach 1[zasłonięte]957-19, opracowana przez K. Dziedzica i R. Kowalskiego na podstawie, jak nadmieniono w przedmowie, zachowanych niekompletnych dokumentów. Zawiera ona faktografię obejmującą cały okres działalności hufca, opracowaną głównie na podstawie ok. 80 % dostępnych wtedy rozkazów komendy hufca, w której niestety nie ustrzeżono się od popełnienia wielu błędów. Oprócz tego pewne dane dotyczące pierwszych pięciu lat działalności hufca jak: obsada kadrowa komendy hufca, wykazy instruktorów i niektóre wykazy organizowanych obozów, znalazły się w dwóch publikacjach dotyczących całej chorągwi krakowskiej: Materiały do historii Krakowskiej Chorągwi Harcerstwa w latach 1[zasłonięte]956-19, opracowanej przez zespół w składzie Bogusław Rybski, Janusz Wojtycza, Krzysztof Wojtycza oraz Materiały do historii Krakowskiej Chorągwi Harcerstwa w latach 1[zasłonięte]959-19 opracowane przez Janusza Wojtyczę.
Źródła, które posłużyły autorowi, to przede wszystkim rozkazy komendy hufca, które autor przeanalizował prawie w komplecie, a które w największym stopniu stały się podstawą faktografii. Znacznie ułatwiły opracowanie dziejów hufca w okresie ostatnich pięciu lat tzw. Książki pracy hufca, będące „zszytami" różnych dokumentów z poszczególnych lat, prowadzone od roku harcerskiego 1967/68. Książki te znalazły się w archiwum Komendy Hufca Kraków-Krowodrza. Wiele istotnych informacji udało się odszukać w rozkazach Komendy Chorągwi Krakowskiej, znajdujących się w Archiwum Komisji Historycznej Krakowskiej Chorągwi ZHP. Pewne dane uzyskano ze sprawozdań Komendy Chorągwi, choć niestety w Archiwum Komisji Historycznej Chorągwi brak jest większości sprawozdań z interesującego nas okresu. Udało się również odnaleźć szereg artykułów i notatek w prasie codziennej i harcerskiej, informujących o ważnych wydarzeniach dotyczących hufca. Wykorzystano również fragmenty z kronik harcerskich oraz z wydawnictw jubileuszowych niektórych drużyn i szczepów.
Bardzo interesujące okazały się osobiste relacje instruktorów, których uzyskanie w formie ustnej lub pisemnej po upływie ponad trzydziestu lat nie było zadaniem łatwym. Autor zdecydował się na przytoczenie ich dużych fragmentów, gdyż dobrze oddają atmosferę panującą w hufcu i ubarwiają
sprawozdawczy z konieczności charakter opracowania. Wykorzystano także będące w Archiwum Komisji Historycznej Krakowskiej Chorągwi ZHP wspomnienia i relacje: hm. Zofii Sułek, hm. Anny Szełigi-Zahorskiej, hm. Marii Baster-Grząślewicz oraz phm. Barbary Ciuman-Łuczyńskiej.
Szczególne podziękowanie autor składa tym, którzy na jego prośbę złożyli relacje pisemne: hm. dr. Bohdanowi Makaremu, hm. dr. Wojciechowi Biedrzyckiemu, hm. Wincentemu Cieślewiczowi, hm. Jadwidze Skibie, hm. Markowi Pieniążkowi, hm. KrzysztofowiKrzyżanowskiemu i tym, którzy podzielili się swoją wiedzą w formie wypowiedzi ustnych: hm. Urszuli Smoleń, phm. Annie i hm. WiesławowiWłasnowolskim, hm. Adamowi Rozkrutowi oraz hm. Zygmuntowi Faberowi.
Autor dziękuje również wszystkim innym instruktorom, którzy przekazali mu wiele dodatkowych informacji i cennych uwag w czasie spotkań i konsultacji w okresie pracy nad książką a także tym, którzy umożliwili skopiowanie posiadanych zdjęć.
Szczególne słowa podziękowania za inspirację i wszechstronną pomoc autor składa przewodniczącemu Komisji Historycznej Krakowskiej Chorągwi ZHP hm. dr. Januszowi Wojtyczy, bez którego zachęty, fachowego kierownictwa i pomocy ta książka by nie powstała.
Niniejsze opracowanie jest, jak już wspomniano, pierwszym w miarę kompletnym opracowaniem historii Hufca Kraków Kleparz-Łobzów, jak również jednym z nielicznych obejmujących pracę hufca z lat po odrodzeniu harcerstwa w 1956 roku. Stanowi ono przyczynek do prowadzonych badań historii harcerstwa na przestrzeni niemal stu lat jego działalności
|
