Harry Potter ma kiepskie lato. Musi je spędzić w towarzystwie władczego wujostwa - ciotki Petunii i wuja Vernona Dursley'ów - nie cierpiących jego magicznych umiejętności. Wydaje się również, że zapomnieli o nim jego najlepsi przyjaciele, Ron Weasley i Hermiona Granger. Nie odpowiedzieli na żaden z wysłanych do nich listów. Nagle, w sypialni Harry'ego pojawia się domowy skrzat, Zgredek, który przestrzega młodego czarodzieja przed powrotem do Hogwartu. Zgredkowi tak bardzo zależy na powstrzymaniu młodego Gryfona przed powrotem do szkoły dla czarodziejów i czarownic, że przejmuje nawet listy, jakie Ron i Hermiona wysyłali do Harry'ego. Pomimo wysiłków skrzata, Harry zostaje uratowany z rąk Dursley'ów przez Rona i jego braci - z niewielką pomocą latającego samochodu! W domu Weasley'ów czeka go gorące przyjęcie. Kiedy jednak Harry i Ron w tajemniczy sposób nie mogą dostać się na peron 9 3/4 i wsiąść do pociągu do Hogwartu, decydują się na desperacki ruch, byle tylko nie spóźnić się do szkoły. Ich działania wywołują jednak gniew profesora Snape'a, który żąda ich wydalenia z szkoły, po tym, jak kierowany przez nich latający Ford Anglia rozbija się o szkolną zaczarowaną, bijącą wierzbę. W tym samym czasie okazuje się, że cały Hogwart wie już o bohaterskich wyczynach Harry'ego, jakich dokonał podczas pierwszego roku nauki w szkole. Młody czarodziej z niechęcią stwierdza, że znajduje się w centrum uwagi. Wśród jego nowych fanów jest młodsza siostra Rona, Ginny; pierwszoroczniak, marzący o karierze fotografa Colin Creevey; i - co jest najbardziej irytujące - nowy profesor, wykładający obronę przed czarną magią, Gilderoy Lockhart. Niesamowicie próżny Lockhart pragnie uszczknąć coś dla siebie z chwały i sławy, w jakiej pławi się Harry, nie przepuści więc żadnej okazji, by podkreślić łączące ich więzy. Lecz nawet Lockhart nie potrafi zapobiec grozie, jaka nagle wkrada się do szkoły, nie wie też jak z nią sobie poradzić. Okazuje się, że głównym podejrzanym jest Harry, a jego tak zwani przyjaciele odwrócili się od niego. Wszyscy, poza Ronem, Hermioną i małą Ginny, która coraz bardziej zajmuje się swoim tajemniczym, nowym pamiętnikiem. Harry nie zawiedzie jednak swoich przyjaciół i - niezależnie od tego, czy Gilderoy Lockhart mu pomoże, czy też nie - zmierzy się z mrocznymi siłami, kryjącymi się w zakamarkach jego ukochanej szkoły…