Główny bohater, czyli Marcus Fenix, jest wyposażony w ciężki pancerz bojowy, a zatem nie porusza się niczym sprinter na stumetrowym dystansie. Nie może sobie więc pozwolić na frontalne atakowanie wrogów i nieustanne bieganie wokół nich. Bezpośredni kontakt z oponentem pozwala jednak na użycie siły fizycznej do walki w zwarciu. Rywalizacja z przeciwnikami odbywa się zarówno w porze dziennej, jak i nocnej – dlatego też należy w odpowiednich momentach kryć się w cieniu i stamtąd przeprowadzać zaskakujące akcje ofensywne.

Gears of War jest kolejnym elektroniczno-rozrywkowym przedsięwzięciem twórców bestsellerowej serii Unreal. W odróżnieniu od marki Unreal Tournament i Unreal Championship developerzy postanowili skupić się na trybie zabawy jednoosobowej, chociaż nie zaniedbano również opcji multiplayer, oferującej przykładowo interesujący system kooperacji z drużyną komandosów.

Niniejszy produkt łączy najlepsze cechy gier akcji z elementami gatunku survival horror, a zatem w pewnym sensie przypomina Doom 3 i pamiętny cykl System Shock, aczkolwiek bieg wydarzeń ukazano z perspektywy trzeciej osoby. Dość istotne są także wątki taktyczne, ponieważ trzeba umiejętnie przemieszczać się po wirtualnym polu walki i stosunkowo często wykorzystywać rozmaite osłony (istnieje nawet możliwość przewracania stołów lub filarów, celem tworzenia barier ochronnych i prowadzenia zza nich tzw. ślepego ognia). Natomiast całość utrzymano w futurystycznym klimacie (akcja toczy się na planecie Sera, bardzo przypominającej Ziemię), chociaż dostępny arsenał broni jawi się, jako zdecydowanie konwencjonalny (karabin, strzelba, granaty etc.).