Proponowana publikacja jest efektem pracy na dwóch polach działalności pedagogicznej – poszukiwań naukowych Autorki i zaspokajania potrzeb środowisk niepełnosprawnych. Książka stanowi próbę metodologicznej odpowiedzi na współczesne trendy i paradygmaty pedagogiki specjalnej, m.in. biograficznego, holistycznego i zindywidualizowanego poznania osoby niepełnosprawnej i jej środowiska.

Publikacja stanowi przedstawienie etnografii jako strategii badawczej i autorskiej koncepcji Jamesa Spradleya – „Postępującej Sekwencji Badawczej”. O oryginalności pracy stanowią dwa zasadnicze elementy: 1) szczegółowe przedstawienie poszczególnych kroków badawczych; 2) eseje etnograficzne, wywiady, portrety, „dziennik obserwacji” jako opracowania i dane dwóch realnie istniejących środowisk terapeutycznych oferujących rehabilitację osobom niepełnosprawnym intelektualnie.

Adresatami publikacji są teoretycy i praktycy pedagogiki specjalnej oraz studenci pedagogiki różnych specjalności. Książka może zainteresować kadrę akademicką na kierunkach pedagogicznych – wszystkich typów uczelni, zarówno publicznych, jak i niepublicznych

SPIS TREŚCI

Wstęp

Rozdział pierwszy

ELEMENTY TEORII

1. Badania kulturowe w pedagogice specjalnej

2. Teoretyczna perspektywa badań jakościowych

2.1. Nurty badawcze i cechy badań jakościowych
2.2. Typy badań jakościowych w socjologii
2.3. Typy badań jakościowych w pedagogice
2.4. Relacja paradygmatu i metody
2.4.1. E. Guba i Y. Lincoln jako badacze jakościowi
2.4.2. M. Miles i m. Huberman jako logiczni pozytywiści
2.4.3. E. Eisner i etnografia krtytyczna

Rozdział drugi

ETNOGRAFIA

1. Etnografia jako produkt pisemny badań jakościowych
2. Etnografia J. Spradleya jako socjolingwistyczna strategia badawcza
3. Relatywistyczna teoria znaczenia w etnografii J. Spradleya.

Rozdział trzeci

UCZESTNICY BADAŃ ETNOGRAFICZNYCH

1. Osoba niepełnosprawna intelektualnie - portrety
1.1. Osoba z zaburzeniami rozwoju
2. Terapeuta - uczestnik terenu - fragment etnografii
3. Pedagog jako badacz

Rozdział czwarty

KONTEKST KULTUROWY

1. Biograficzny kontekst życia osoby z niepełnosprawnością intelektualną

Rozdział piąty

PROJEKTOWANIE ETNOGRAFII

1. Kwestie wstępne realizacji badań jakościowych - strategia i przyjęcie pozycji badawczej

2. Problemy gromadzenia danych
2.1. Techniki etnografii
2.1.1. Obserwacja uczestnicząca
2.1.2. Wywiad etnograficzny

3. Kwestie etyczne gromadzenia danych

4. Problemy analizy danych

4.1. Kwestie wiarygodności w badaniu jakościowym
4.2. Rola badacza i informatora w badaniu jakościowym
4.3. Oprogramowanie komputerowe Etnograph (wersja 5.0)

Rozdział szósty

KROKI BADAWCZE

1. Lokalizacja informatora
2. Wywiad z informatorem
3. Typy zapisu etnograficznego
4. Pytania opisowe
5. Wstępna analiza wywiadów - poszukiwanie dziedzin
6. Analiza dziedzin
7. Pytania strukturalne
8. Analiza taksonomiczna
9. Pytania kontrastowe
10. Analiza składowa
11. Odkrywanie tematów kulturowych
12. Pisanie eseju etnograficznego

Rozdział siódmy

FRAGMENT ETNOGRAFII ŚRODOWISKA TERAPEUTYCZNEGO

1. Tło terapii

Zakończenie

Bibliografia