"Być i mieć to filmowa opowieść w wyjątkowy sposób ukazująca świat dzieci". Jej autorowi, Nicolasowi Philibertowi, udało się zarejestrować triumfy i frustracje małych bohaterów w bardzo prosty i przejmujący sposób. Swój film przyrównuje reżyser do bajki ukazującej losy małych bohaterów wspinających się po stromej i tajemniczej ścieżce życia ku dojrzałości.

Być i mieć opowiada o roku z życia pewnej szkoły. Przez ten czas obserwujemy codzienne zmagania małych uczniów z matematyką, językiem francuskim a także z kolegami ze szkolnej ławy. Na naszych oczach zawiązują się przyjaźnie, powstają pierwsze poważne problemy i drobne konflikty. Ważną postacią tego niezwykłego filmu pozostaje nauczyciel, pan Georges Lopez. Ten spokojny, zbliżający się do emerytury, człowiek zapewnia dzieciom naukę czerpaną nie tylko z książek, ale i otaczającego ich świata, z natury i sztuki. Jedną z niezaprzeczalnych zalet filmu jest wyważony kontrast pomiędzy świeżym, dziecięcym spojrzeniem na świat a mądrością, którą pan Lopez wzbogaca ich podróż ku wiedzy i dojrzewaniu.

Być i mieć nie tylko zostało entuzjastycznie przyjęte przez światową krytykę, ale także stało się wielkim przebojem kasowym we Francji, gdzie film obejrzało już blisko 2.000.000 widzów. Obraz Nicolasa Philiberta został uznany przez Europejską Akademię Filmową za najlepszy pełnometrażowy dokument 2002 roku. Otrzymał również najwyższe wyróżnienie francuskiej krytyki filmowej - doroczną nagrodę dla najlepszego filmu oraz został nominowany do Cezara w kategorii najlepszy film roku.