Fabuła gry Merida Waleczna przedstawia perypetie tytułowej córki króla Fergusa i królowej Elinor. Młoda łuczniczka pragnie sama decydować o swoim życiu i przeciwstawia się odwiecznej tradycji swego ludu. Kiedy za sprawą starej wiedźmy jej nieopatrzne wypowiedziane życzenie spełnia się, całe królestwo Szkocji pogrąża się w chaosie. Bohaterka wraz ze swymi niesfornymi braćmi musi odwrócić klątwę i odkryć prawdziwe znaczenie waleczności.

W trakcie rozgrywki gracze kierują poczynaniami Meridy oraz innych bohaterów znanych z filmu w zmaganiach z siłami czarnej magii oraz potworami ze szkockich legend. Zabawa łączy elementy gry akcji, przygodówki i platformówki, a także proste zagadki logiczne.

Twórcy przygotowali kilka wariantów rozgrywki, począwszy od trybu solowego, poprzez kooperacyjny, a na specjalnym „Bear mode” (niedźwiedzi tryb) skończywszy. Dodatkowo wersja gry adresowana na konsolę Xbox 360 wykorzystuje możliwości kontrolera Kinect, dzięki czemu gracze mogą np. własnoręcznie strzelać z łuku.