Ćwiczenia z entomologii leśnej
J.R. Starzyk, M. Skrzypczyńska, R. Rossa, J. Michalcewicz

Oprawa: miękka
Rok wydania: 2006
Wydawnictwo: PWRiL - Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne
ISBN:[zasłonięte]978-83-01004-3
Wymiary: 16,5x23,5
Liczba stron: 254

Entomologia leśna jest odrębnym działem entomologii, a zarazem istotną częścią ochrony lasu. Jest ona bardzo rozległą i ważną dyscypliną naukową i dydaktyczną w obrębie nauk leśnych. O jej dużym znaczeniu świadczy m.in. olbrzymia przewaga owadów zamieszkujących środowiska leśne. Spośród ponad 26 tyś. gatunków owadów występujących w Polsce około 69% występuje w lasach. Entomologia leśna zajmuje się poznawaniem owadów żyjących w różnych typach lasu, ich rozprzestrzenieniem, morfologią, biologią i ekologią, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków odgrywających istotną rolę w obiegu materii i energii, a także ważnych z punktu widzenia gospodarki leśnej. Wśród dominującej grupy fitofagów jest wiele gatunków, które powodują rozległe uszkodzenia drzew oraz wykazują tendencje do wzmożonego, a nieraz też gradacyjnego i wielkoobszarowego występowania. W niektórych rejonach naszego kraju doprowadzają one nawet do okresowego zagrożenia trwałości drzewostanów. Z tego względu umiejętność prawidłowego rozpoznawania owadów zarówno na podstawie różnych postaci i stadiów rozwojowych, jak i powodowanych przez nie uszkodzeń drzew iglastych i liściastych jest niezbędna w ochronie lasu. Tylko na podstawie prawidłowo zidentyfikowanego sprawcy uszkodzenia oraz określenia jego liczebności i gęstości występowania, można zastosować właściwe metody prognozowania pojawu, profilaktyki i ograniczania nadmiernej liczebności szkodnika. Ważną rolę w funkcjonowaniu ekosystemów leśnych odgrywają także owady należące do innych grup troficznych i funkcjonalnych, m.in. zoofagi (drapieżcę i parazytoidy), fito- i zoosaprofagi, nekrofagi i koprofagi.W części wstępnej podręcznika przedstawiono organizację i przebieg ćwiczeń, używane przyrządy i przybory oraz sposób posługiwania się kluczami do oznaczania różnych postaci rozwojowych i żerowisk owadów. Następnie omówiono treść 30 odrębnych ćwiczeń. Na pierwszym ćwiczeniu studenci poznają metody odławiania i hodowli owadów, sposoby dokumentowania danych i sporządzania zbiorów entomologicznych oraz preparują owady z różnych grup taksonomicznych. Na drugim ćwiczeniu zapoznają się na przykładach z morfologią postaci doskonałych, poczwarek, larw i jaj oraz nomenklaturą entomologiczną. Ze względu na zmiany w nomenklaturze, które dokonały się w ostatnich latach, zamieszczono przegląd systematyczny wszystkich taksonów wymienionych w kluczach do oznaczania, z uwzględnieniem najważniejszych synonimów. Główną część podręcznika stanowi 36 kluczy do oznaczania różnych postaci i stadiów rozwojowych owadów, a także powodowanych przez fitofagi uszkodzeń pączków, pędów, igliwia, listowia, owoców, szyszek, nasion, kory, łyka i miazgi oraz drewna drzew iglastych i liściastych. Przed rozpoczęciem oznaczania żerowisk owadów kambio- i ksylofagicznych należy określić rodzaj ich rośliny żywicielskiej. Ułatwiają to kolorowe fotografie fragmentów kory oraz drewna jodły, modrzewia, sosny, świerka, brzozy, buka, dębu, grabu, jesionu i wiązu, zamieszczone na końcu książki (fot. 244-248). Przy posługiwaniu się kluczami pomocne są liczne rysunki owadów i szczegółów ich budowy morfologicznej, kolorowe fotografie, a także słownik niektórych pojęć i terminów. Na końcu podano wykaz ważniejszej literatury uzupełniającej dla osób szczególnie zainteresowanych entomologią leśną, które chciałyby poszerzyć zakres swoich wiadomości.Podręcznik przeznaczony jest jako pomoc dydaktyczna przede wszystkim dla studentów leśnictwa studiów inżynierskich i magisterskich, zarówno stacjonarnych jak i niestacjonarnych. Umożliwia on samodzielną pracę podczas ćwiczeń kameralnych, a częściowo także terenowych, opartych na przygotowanych zestawach dydaktycznych (różne postacie rozwojowe owadów, żerowiska fitofagów). Z podręcznika tego będą mogli również korzystać studenci wykonujący dyplomowe prace inżynierskie i magisterskie z entomologii leśnej, a także studenci wydziałów przyrodniczych uczelni, na których jest wykładana zoologia, a zwłaszcza entomologia. Może on być również wykorzystywany w technikach leśnych oraz przez pracowników terenowej służby ochrony lasu i kwarantanny roślin jako pomoc przy wykrywaniu, identyfikowaniu, prognozowaniu i terminowym zwalczaniu szkodników. Ponadto może służyć pracownikom zieleni miejskiej oraz osobom zainteresowanym ochroną różnego typu zadrzewień.